Ung thư phổi là một trong những bệnh ung thư phổ biến và gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Tuy nhiên, cùng với sự tiến bộ vượt bậc của y học, người bệnh ngày nay đã có nhiều cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại, giúp cải thiện tiên lượng và chất lượng cuộc sống. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết về những phương pháp điều trị ung thư phổi phổ biến nhất hiện nay – từ truyền thống đến tiên tiến.
Ung thư phổi
Ung thư phổi là tình trạng các tế bào bất thường trong phổi phát triển mất kiểm soát, hình thành khối u ác tính và có khả năng xâm lấn sang các cơ quan khác. Đây là loại ung thư phổ biến nhất trên thế giới và cũng là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư.
Ung thư phổi không tế bào nhỏ và ung thư phổi tế bào nhỏ
Các chuyên gia y khoa chia ung thư phổi thành 2 nhóm lớn dựa trên hình thái tế bào:
-
Ung thư phổi không tế bào nhỏ: Chiếm khoảng 80–85% tổng số ca.
-
Ung thư phổi tế bào nhỏ: Chiếm khoảng 15–20% ca bệnh. Đặc trưng bởi tốc độ phát triển rất nhanh, dễ di căn sớm đến não, gan, xương. Loại ung thư phổi này thường gặp ở người hút thuốc lá lâu năm.
Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và GLOBOCAN 2020, mỗi năm có khoảng 2,2 triệu ca ung thư phổi mới và gần 1,8 triệu ca tử vong. Con số này cho thấy ung thư phổi chiếm gần 1/5 số ca tử vong do ung thư toàn cầu – đứng đầu trong các loại ung thư ác tính. Tại Việt Nam, ung thư phổi cũng nằm trong nhóm bệnh ung thư thường gặp nhất, đặc biệt ở nam giới.
Nguyên tắc chung trong điều trị ung thư phổi
Điều trị ung thư phổi không chỉ đơn giản là “tiêu diệt khối u”, mà là một chiến lược tổng thể, được cá nhân hóa cho từng người bệnh. Các bác sĩ ung bướu sẽ cân nhắc nhiều yếu tố trước khi quyết định phác đồ phù hợp. Một số nguyên tắc cơ bản bao gồm:
Dựa vào giai đoạn bệnh
Ung thư phổi được phân giai đoạn theo hệ thống TNM. Hướng điều trị bệnh sẽ phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe kết hợp cùng giai đoạn bệnh. Ở giai đoạn sớm (I, II), điều trị có thể mang tính triệt căn bằng phẫu thuật hoặc xạ trị. Ở giai đoạn muộn (III, IV), mục tiêu thường là kiểm soát bệnh, kéo dài thời gian sống và giảm triệu chứng.
Tình trạng sức khỏe tổng thể
Một yếu tố quan trọng là thể trạng bệnh nhân, thường được đánh giá bằng thang điểm ECOG Performance Status (0–5).
-
ECOG 0–1: bệnh nhân khỏe, sinh hoạt bình thường → có thể điều trị tích cực.
-
ECOG ≥ 3: thể trạng yếu, khó đáp ứng → ưu tiên chăm sóc giảm nhẹ.
Các bệnh đi kèm như tim mạch, tiểu đường, suy thận… cũng ảnh hưởng đến lựa chọn thuốc và phương pháp.
Đặc điểm sinh học phân tử của khối u
Trong nhiều năm qua, y học đã phát hiện các đột biến gen hoặc biểu hiện protein đặc hiệu trong ung thư phổi:
-
EGFR, ALK, ROS1, KRAS G12C: cho phép dùng thuốc nhắm trúng đích.
-
PD-L1: xác định khả năng đáp ứng với liệu pháp miễn dịch (Pembrolizumab, Nivolumab…).
Việc xét nghiệm sinh học phân tử (molecular testing) giúp bác sĩ cá nhân hóa điều trị, tránh “điều trị đại trà” kém hiệu quả.
Mục tiêu điều trị
-
Điều trị triệt căn: áp dụng khi bệnh phát hiện sớm, mục tiêu loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư.
-
Điều trị kiểm soát và duy trì: áp dụng khi bệnh tiến xa, không còn khả năng phẫu thuật triệt căn. Lúc này, mục tiêu là: làm chậm tiến triển bệnh, giảm triệu chứng (ho, khó thở, đau) và kéo dài thời gian sống với chất lượng tốt nhất có thể.
Như vậy, nguyên tắc chung trong điều trị ung thư phổi là “cá thể hóa – phối hợp – toàn diện”: cá thể hóa theo từng bệnh nhân, phối hợp nhiều phương pháp, và chăm sóc toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần. Đây chính là nền tảng giúp nâng cao hiệu quả điều trị và mở ra cơ hội sống cho người bệnh.
Các phương pháp điều trị ung thư phổi
Điều trị ung thư phổi hiện nay không còn đi theo “một lối mòn” mà được cá nhân hóa cho từng bệnh nhân. Dựa trên giai đoạn, tình trạng sức khỏe và đặc điểm sinh học của khối u, bác sĩ sẽ lựa chọn hoặc phối hợp nhiều phương pháp khác nhau.
Phẫu thuật
Phương pháp này chủ yếu áp dụng cho bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn sớm (I, II và một số IIIA), khi khối u còn khu trú và chưa di căn xa. Khi phẫu thuật cắt bỏ khối u, người bệnh có cơ hội chữa khỏi bệnh triệt để. Tuy nhiên, phẫu thuật không áp dụng được cho bệnh nhân có bệnh lý tim mạch, hô hấp nặng hoặc đã di căn xa.
Phẫu thuật điều trị ung thư phổi
Các loại phẫu thuật phổ biến bao gồm:
-
Cắt thùy phổi: loại bỏ một thùy phổi chứa khối u.
-
Cắt toàn bộ phổi: áp dụng khi khối u quá lớn hoặc lan rộng.
-
Cắt hình chêm hoặc phân thùy: giữ lại nhiều mô phổi nhất có thể, thường áp dụng cho bệnh nhân thể trạng yếu.
Xạ trị
Đây là phương pháp dùng tia X năng lượng cao (tương tự chụp X-quang nhưng mạnh hơn nhiều) để phá hủy DNA của tế bào ung thư, khiến chúng không thể nhân lên. Xạ trị được áp dụng trong những trường hợp bệnh đã tiến triển xa, bệnh nhân không đủ điều kiện phẫu thuật. Ngoài ra, các bác sĩ cũng cho người bệnh xạ trị sau phẫu thuật để tiêu diệt tế bào ung thư còn sót.
Hiện nay đang có các loại xạ trị sau:
-
Xạ trị định vị thân (SBRT): dùng cho khối u nhỏ, chính xác như “dao mổ bằng tia”.
-
Xạ trị điều biến liều (IMRT): cho phép phân bổ liều tia tối ưu, bảo vệ mô lành.
Mặc dù phương pháp này được áp dụng và có hiệu quả lớn đối với người bệnh đang ở giai đoạn nặng, nhưng chúng cũng đem lại nhiều tác dụng phụ không mong muốn trong quá trình điều trị. Một số tác dụng phụ phổ biến bao gồm viêm phổi do xạ, đau họng, khó nuốt, mệt mỏi. Các triệu chứng này thường tạm thời và có thể kiểm soát.
Hóa trị
Đây là phương pháp dùng thuốc hóa chất (truyền qua tĩnh mạch hoặc uống) để tiêu diệt tế bào ung thư đang phân chia nhanh. Hóa trị thường được chỉ định cho người bệnh ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn III–IV.
Hóa trị
Cũng giống như xạ trị, hóa trị cũng có nhiều tác dụng phụ, bao gôm rụng tóc, buồn nôn, nôn, suy giảm miễn dịch, dễ nhiễm trùng. Hiện nay có nhiều thuốc hỗ trợ giúp bệnh nhân dung nạp tốt hơn.
Điều trị kết hợp
Trong nhiều trường hợp, bác sĩ sẽ phối hợp nhiều phương pháp để tối ưu hiệu quả: Phẫu thuật + hóa trị bổ trợ hoặc hóa trị kết hợp xạ trị đồng thời. Liệu pháp nhắm trúng đích hoặc miễn dịch kết hợp hóa trị. Mục tiêu là cá nhân hóa phác đồ cho từng người bệnh, vừa tiêu diệt ung thư, vừa hạn chế tối đa tác dụng phụ.
Như vậy, ung thư phổi ngày nay không chỉ điều trị bằng “dao mổ hay hóa chất” như trước, mà đã có nhiều phương pháp mới mẻ và hiệu quả hơn. Sự phối hợp đúng cách, cùng với chăm sóc toàn diện, đang mở ra cơ hội sống cho hàng triệu bệnh nhân trên thế giới.
Kết luận
Có thể thấy, sự tiến bộ vượt bậc trong y học – từ phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, đến nhắm trúng đích và miễn dịch đã mở ra nhiều cơ hội sống cho người bệnh. Điều quan trọng là phát hiện sớm, điều trị đúng phương pháp, đồng thời chăm sóc toàn diện về dinh dưỡng và tinh thần. Nếu bạn hoặc người thân đang tìm hiểu về hỗ trợ trong quá trình điều trị ung thư, hãy tham khảo King Fucoidan & Agaricus – giải pháp từ tảo nâu và nấm Agaricus được nghiên cứu tại Nhật Bản, giúp tăng cường miễn dịch và giảm tác dụng phụ hóa – xạ trị.
Nguồn: https://kingfucoidan.vn
