Ung thư – hai chữ khiến bất kỳ ai cũng e dè khi nhắc tới. Nhưng thực tế, nếu phát hiện sớm, nhiều loại ung thư hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả, kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đáng tiếc là phần lớn bệnh nhân được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, vì các dấu hiệu ban đầu thường rất mơ hồ. Vậy đâu là những “tín hiệu cảnh báo” mà cơ thể đang cố gắng gửi tới bạn?
Dấu hiệu nhận biết ung thư
Dấu hiệu toàn thân cảnh báo ung thư
Sụt cân không rõ lý do
Sụt cân ≥5% trọng lượng cơ thể trong 6 tháng mà không ăn kiêng hay vận động nhiều là dấu hiệu cảnh báo đáng chú ý. Theo NCI, giảm cân không chủ ý là một trong những triệu chứng đầu tiên của ung thư tuyến tụy, dạ dày, thực quản và phổi.
Sụt cân là dấu hiệu đầu tiên của ung thư
Nguyên nhân có thể đến từ:
-
Sự tăng chuyển hóa do tế bào ung thư sản sinh các cytokine viêm (IL-1, TNF-α).
-
Ức chế cảm giác thèm ăn do khối u ảnh hưởng đến vùng dưới đồi.
-
Rối loạn hấp thu và tiêu hóa nếu khối u liên quan đường tiêu hóa.
Mệt mỏi kéo dài
Khác với kiểu mệt mỏi thông thường, mệt trong ung thư là cảm giác suy kiệt, không cải thiện sau nghỉ ngơi. Đây là tình trạng thường gặp trong:
-
Ung thư máu (bạch cầu, lymphoma): do thiếu máu, nhiễm trùng cơ hội.
-
Ung thư gan: do giảm khả năng chuyển hóa và giải độc.
-
Ung thư phổi giai đoạn tiến triển: do giảm oxy máu mạn tính.
Nếu bạn cảm thấy mệt lả người dù không làm việc nặng và ngủ đủ giấc trong nhiều ngày, đừng chần chừ kiểm tra.
Sốt không rõ nguyên nhân
Sốt dai dẳng, âm ỉ, không đáp ứng với kháng sinh, đặc biệt vào buổi tối – cần loại trừ các bệnh ác tính về máu như: bạch cầu cấp, lymphoma (u lympho ác tính). Cơ chế là do tế bào ung thư sinh ra các chất gây viêm như IL-6, TNF-α, kích hoạt trục nội tiết gây tăng thân nhiệt.
Những thay đổi bất thường vùng đầu – cổ
Khu vực đầu – cổ là nơi tập trung nhiều cơ quan quan trọng như thanh quản, hầu họng, tuyến giáp, hạch bạch huyết. Nhiều loại ung thư có thể âm thầm khởi phát tại đây, đặc biệt là ở người có tiền sử hút thuốc lá, uống rượu hoặc nhiễm HPV.
Ho kéo dài, ho ra máu
Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), ho ra máu là một trong những triệu chứng đặc hiệu của ung thư phổi giai đoạn sớm đến trung bình. Cơ chế là do khối u ăn mòn các mao mạch niêm mạc đường hô hấp.
Ho kéo dài có thể là dấu hiệu ung thư phổi
Một cơn ho kéo dài trên 3 tuần mà không cải thiện với điều trị thông thường cần được đánh giá kỹ lưỡng. Nếu ho kèm theo các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, ho có đờm lẫn máu thì đây có liên quan đến tổn thương ác tính, bao gồm ung thư phổi, ung thư thanh quản,…
Khàn tiếng không rõ nguyên nhân
Khàn giọng là biểu hiện của tổn thương hoặc chèn ép dây thanh âm. Trong ung thư, tình trạng này thường kéo dài trên 2 tuần và không đi kèm các triệu chứng nhiễm trùng như đau họng, sốt hay ho đờm.
Các bệnh lý ác tính có thể gây khàn tiếng bao gồm:
-
Ung thư thanh quản (thường gặp ở nam giới trung niên, hút thuốc)
-
Ung thư tuyến giáp xâm lấn thần kinh thanh quản quặt ngược
-
Ung thư thực quản đoạn cổ
Nếu bạn từng hút thuốc, uống rượu nhiều năm và thấy khàn tiếng dai dẳng → cần nội soi thanh quản sớm.
Nuốt khó
Nuốt vướng, nuốt đau – đặc biệt khi nuốt thức ăn cứng hoặc cảm giác “kẹt lại” ở cổ – có thể là dấu hiệu ban đầu của: ung thư hạ họng, ung thư thanh quản thể dưới dây thanh, ung thư thực quản đoạn cổ.
Khối u vùng họng có thể gây viêm, phù nề và làm hẹp lòng hầu, gây khó khăn trong nuốt và nói. Nếu tình trạng này kéo dài >2 tuần không cải thiện với thuốc điều trị viêm, cần chụp CT hoặc nội soi để khảo sát kỹ hơn.
Hạch cổ to, cứng, không đau
Nổi hạch vùng cổ là phản ứng phổ biến trong các nhiễm trùng như viêm họng, viêm amidan. Tuy nhiên, nếu hạch có các đặc điểm sau, cần đặc biệt cảnh giác:
-
Kích thước >1cm
-
Cứng, cố định, không đau
-
Không giảm kích thước sau 2–4 tuần
Đây có thể là biểu hiện di căn hạch vùng cổ từ các ung thư như ung thư vòm họng, ung thư hạ họng, thanh quản,…
Các biểu hiện trên có thể xuất hiện độc lập hoặc đồng thời. Nếu bạn hoặc người thân gặp bất kỳ triệu chứng nào kéo dài trên 2 tuần không rõ nguyên nhân, hãy đi khám chuyên khoa tai – mũi – họng hoặc ung bướu càng sớm càng tốt.
Dấu hiệu từ hệ tiêu hóa và tiết niệu
Nhiều bệnh ung thư ở đường tiêu hóa và tiết niệu có thể phát triển âm thầm trong thời gian dài, chỉ biểu hiện bằng những triệu chứng rất mơ hồ – dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường như viêm đại tràng, viêm bàng quang, rối loạn tiêu hóa…Tuy nhiên, nếu những thay đổi dưới đây xuất hiện kéo dài và không đáp ứng với điều trị thông thường, đó có thể là lời cảnh báo sớm cho các bệnh lý ác tính.
Thay đổi thói quen đại tiện
Sự thay đổi kéo dài trong khuôn mẫu đi tiêu có thể là dấu hiệu của ung thư đại tràng – một trong những loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam. Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI), trên 90% bệnh nhân ung thư đại trực tràng có thay đổi thói quen đi tiêu trong giai đoạn sớm.
Thay đổi thói quen đại tiện
Các biểu hiện thường gặp bao gồm:
-
Táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài không rõ nguyên nhân
-
Xen kẽ giữa táo bón và tiêu chảy
-
Cảm giác mót rặn sau khi đi tiêu, nhưng vẫn còn cảm giác chưa hết phân
-
Hình dạng phân thay đổi (dẹt, mỏng như bút chì)
-
Đi ngoài ra máu (máu tươi hoặc máu đen)
Nguyên nhân là do khối u làm hẹp lòng ruột, thay đổi nhu động ruột hoặc gây loét, chảy máu niêm mạc. Ngoài ra, máu chảy rỉ rả theo thời gian có thể gây thiếu máu mạn tính, khiến người bệnh thường xuyên chóng mặt, mệt mỏi.
Đầy, chướng bụng
Đây là nhóm triệu chứng hay gặp ở phụ nữ, đặc biệt có liên quan đến ung thư buồng trứng hoặc ung thư dạ dày. Nghiên cứu từ Mayo Clinic cho thấy, hơn 70% bệnh nhân ung thư buồng trứng từng trải qua ít nhất một trong các triệu chứng trên trong vòng 6 tháng trước khi được chẩn đoán.
Đặc điểm của triệu chứng này bao gồm:
-
Cảm giác đầy tức bụng ngay cả khi chưa ăn hoặc mới ăn rất ít
-
Chướng hơi kéo dài, không cải thiện với thuốc tiêu hóa
-
Buồn nôn, khó tiêu thường xuyên, không do nhiễm khuẩn
Đi ngoài ra máu
Ung thư trực tràng, dạ dày, đại tràng… đều có thể gây chảy máu niêm mạc âm ỉ dẫn đến thiếu máu mạn – một dấu hiệu quan trọng khác cần chú ý. Nếu thấy dấu hiệu này, đừng chỉ điều trị triệu chứng. Nội soi tiêu hóa là phương pháp tầm soát cần thiết nếu bạn đi ngoài ra máu lặp đi lặp lại >2 lần/tháng.
Khi nào nên tầm soát ung thư?
Nhiều dấu hiệu kể trên có thể do bệnh lý lành tính. Nhưng nếu một triệu chứng kéo dài quá 2 tuần mà không rõ nguyên nhân, bạn nên chủ động đi khám. Hiện nay, các chương trình tầm soát ung thư tại Việt Nam đã phổ biến, với hiệu quả cao trong phát hiện sớm:
-
Phụ nữ: tầm soát ung thư cổ tử cung, vú từ 30 tuổi.
-
Nam giới: kiểm tra tuyến tiền liệt từ 45 tuổi nếu có tiền sử gia đình.
-
Cả hai giới: nội soi đại trực tràng từ 40 tuổi, chụp X-quang phổi hằng năm nếu có hút thuốc lá.
Cơ thể luôn biết cách lên tiếng khi có điều gì bất thường. Vấn đề là ta có chịu lắng nghe hay không. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo ung thư không chỉ giúp bạn chủ động hơn trong điều trị mà còn cứu lấy cả một cuộc đời.
Liên hệ ngay hotline miễn cước 18000069 để được hỗ trợ về các vấn đề ung thư!
Nguồn: https://kingfucoidan.vn
