Ho là triệu chứng thường gặp và kéo dài ở bệnh nhân ung thư phổi. Không chỉ gây khó chịu, ho còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống, giấc ngủ và quá trình phục hồi. Nếu bạn (hoặc người thân) đang điều trị ung thư phổi, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gây ho và gợi ý các mẹo giảm ho hiệu quả – an toàn – dễ áp dụng ngay tại nhà.
Vì sao bệnh nhân ung thư phổi thường bị ho kéo dài?
Ho là một phản xạ tự nhiên giúp làm sạch đường thở, nhưng ở bệnh nhân ung thư phổi, tình trạng ho có thể xuất hiện thường xuyên hơn và kéo dài dai dẳng. Theo Hiệp hội Lồng ngực Hoa Kỳ (ATS), có đến 65–75% bệnh nhân ung thư phổi bị ho mạn tính và hơn 30% mô tả cơn ho ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày.
Ung thư phổi dẫn tới ho kéo dài
Nguyên nhân bao gồm:
-
Khối u gây chèn ép, kích thích phế quản: Đây là lý do phổ biến nhất khiến bệnh nhân K phổi ho liên tục, đặc biệt nếu u nằm gần các đường dẫn khí.
-
Tác dụng phụ của điều trị: Một số loại thuốc như thuốc nhắm trúng đích (ví dụ Erlotinib, Osimertinib), hóa trị hoặc xạ trị vùng ngực có thể gây viêm phổi kẽ – dẫn đến ho khan kéo dài.
-
Viêm nhiễm thứ phát: Hệ miễn dịch suy yếu khiến bệnh nhân dễ bị viêm phổi, viêm đường hô hấp – nguyên nhân gây ho có đờm, ho kèm sốt.
-
Trào ngược dạ dày thực quản hoặc khô niêm mạc do thuốc.
Mẹo giảm ho hiệu quả – an toàn cho chiến binh K phổi
Duy trì độ ẩm đường thở
Hệ thống hô hấp của người bệnh thường bị khô do tác dụng phụ của thuốc, không khí khô lạnh, hoặc nằm điều trị lâu ngày trong phòng điều hòa. Cách làm:
-
Dùng máy tạo ẩm trong phòng ngủ, nhất là vào mùa hanh khô hoặc ban đêm.
-
Uống nước ấm đều đặn, tối thiểu 1.5–2 lít/ngày, chia thành nhiều ngụm nhỏ.
-
Tránh nước đá, đồ uống lạnh vì có thể làm ho nặng thêm.
Dùng thực phẩm có tác dụng làm dịu họng
Một số thực phẩm tự nhiên có khả năng kháng viêm, làm dịu niêm mạc họng và giảm cơn ho hiệu quả. Một nghiên cứu đăng trên National Library of Medicine cho thấy: mật ong có tác dụng giảm ho tốt hơn so với dextromethorphan, đặc biệt ở bệnh nhân ung thư đường hô hấp.
Chanh gừng giúp giảm cơn ho
Một số thực phẩm bạn có thể thực hiện tại nhà:
-
Gừng tươi hấp mật ong (nếu không dị ứng): gừng có tác dụng kháng viêm, giãn phế quản nhẹ.
-
Nước lê hấp đường phèn: bài thuốc dân gian được công nhận bởi các chuyên gia y học cổ truyền giúp làm dịu cơn ho, giảm khàn tiếng.
-
Nước chanh ấm pha mật ong: có thể làm giảm ho và đau rát họng
Ăn uống đúng cách
Chế độ ăn uống ảnh hưởng rất nhiều đến tình trạng ho của bệnh nhân ung thư phổi. Ăn sai cách có thể làm cổ họng bị kích thích, tăng cơn ho và gây khó chịu. Ngược lại, nếu biết lựa chọn thực phẩm đúng và ăn uống hợp lý, người bệnh có thể cảm thấy dễ chịu hơn rõ rệt.
-
Ưu tiên món mềm, ấm, dễ nuốt như: cháo, súp, canh rau củ ninh nhừ, khoai lang hấp, trứng chưng… sẽ dễ ăn và ít gây kích ứng niêm mạc họng. Thức ăn nên được nấu chín kỹ, tránh món khô, cứng hoặc dai khiến cổ họng phải “làm việc” nhiều hơn – dễ gây ho khi đang ăn.
-
Ăn nhiều bữa nhỏ: Thay vì 3 bữa lớn, hãy chia thành 5–6 bữa nhỏ. Điều này giúp giảm áp lực lên dạ dày, hạn chế tình trạng trào ngược axit – một nguyên nhân phổ biến gây ho ở bệnh nhân ung thư phổi. Mỗi bữa, người bệnh chỉ nên ăn vừa đủ no, tránh cảm giác đầy bụng, tức ngực.
-
Tránh các loại thực phẩm có thể làm ho nặng hơn như đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ, gia vị cay, nóng, thực phẩm lạnh hoặc nước đá.
Trước khi ăn khoảng 10–15 phút, bạn có thể uống một ngụm nước ấm nhỏ để làm mềm cổ họng. Sau ăn, người bệnh nên ngồi nghỉ hoặc đi lại nhẹ nhàng, tránh nằm ngay để không bị trào ngược gây ho.
Tập thở
Tập thở đúng cách là một trong những phương pháp rất đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để hỗ trợ giảm ho, cải thiện khả năng hô hấp và tăng lượng oxy cho cơ thể. Đặc biệt với bệnh nhân ung thư phổi – khi phổi đã bị tổn thương hoặc đang điều trị hóa xạ trị – các bài tập thở còn giúp làm thông thoáng phổi, giảm nguy cơ bội nhiễm và hỗ trợ phục hồi tốt hơn.
Tập thở giúp người bệnh dễ chịu hơn
Cách tập thở:
-
Hít vào bằng mũi trong 2 giây.
-
Thở ra bằng môi mím chặt như đang thổi nến trong 4–6 giây.
-
Tập 5–10 phút/lần, 2–3 lần/ngày.
Đi khám nếu thấy cần thiết
Hãy đi khám ngay nếu bạn có các dấu hiệu sau:
-
Ho ra máu, ho dữ dội không dứt.
-
Ho kèm sốt >38.5°C, nghi ngờ viêm phổi.
-
Khó thở tăng nhanh, đau tức ngực, mệt lả.
-
Ho nhiều kèm sút cân, ăn uống kém.
Người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc ho chứa codein, thuốc kháng sinh hoặc corticosteroid nếu không được bác sĩ kê đơn.
Kết luận
Ho là hành trình không dễ chịu, nhưng bạn hoàn toàn có thể kiểm soát nó nếu hiểu đúng nguyên nhân và áp dụng các mẹo khoa học, an toàn. Những gợi ý trong bài viết là các giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt cho hàng nghìn chiến binh K phổi.
Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp hỗ trợ nâng cao miễn dịch và cải thiện chất lượng sống trong quá trình điều trị ung thư, hãy tìm hiểu thêm về các sản phẩm từ Fucoidan và nấm Agaricus. Hành trình điều trị sẽ nhẹ nhàng hơn khi bạn được hỗ trợ đúng cách.
Nguồn: https://kingfucoidan.vn
