Ung thư gan là căn bệnh nguy hiểm nhưng thường tiến triển âm thầm và khó phát hiện sớm. Một số dấu hiệu ban đầu dễ bị bỏ qua, nhưng nếu nhận biết kịp thời, người bệnh sẽ có cơ hội điều trị hiệu quả hơn. Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo ung thư gan bạn cần đặc biệt lưu ý.

Ung thư gan

Ung thư gan là một trong những bệnh ung thư phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao hàng đầu tại Việt Nam. Theo thống kê của GLOBOCAN 2020, mỗi năm nước ta ghi nhận hơn 26.000 ca mắc mới và gần 25.000 ca tử vong do ung thư gan – con số đáng báo động.

ung thư gan

Ung thư gan

Gan là cơ quan thầm lặng, ít gây ra triệu chứng sớm. Do đó, phần lớn bệnh nhân chỉ phát hiện khi đã ở giai đoạn tiến triển, gây khó khăn trong điều trị. Việc nhận biết sớm những dấu hiệu cảnh báo ung thư gan đóng vai trò cực kỳ quan trọng để tăng cơ hội sống.

Dấu hiệu cảnh báo ung thư gan cần lưu ý

Dưới đây là những triệu chứng phổ biến có thể xuất hiện ở giai đoạn đầu hoặc trung gian của bệnh.

Sút cân nhanh, không rõ nguyên nhân

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, sút cân không chủ ý là triệu chứng cảnh báo ung thư quan trọng, đặc biệt nếu đi kèm mệt mỏi hoặc chán ăn. Người bệnh có thể giảm từ 5–10% trọng lượng cơ thể trong vòng vài tháng, dù không thay đổi chế độ ăn hay luyện tập.

ung thư gây sụt cân nhanh

Ung thư gây sụt cân nhanh

Nguyên nhân gây ra hiện tượng sụt cân là do: 

  • Giảm tổng hợp protein tại gan 

  • Rối loạn chuyển hóa năng lượng 

  • Hoạt động của các cytokine viêm do khối u

Mệt mỏi kéo dài, suy nhược toàn thân

Người bệnh thường cảm thấy kiệt sức, thiếu năng lượng dai dẳng, dù đã nghỉ ngơi đầy đủ. Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng mệt mỏi kéo dài này là do: 

  • Gan suy yếu, giảm khả năng đào thải độc tố 

  • Tăng amoniac và các chất độc tích tụ trong máu 

  • Thiếu máu do chức năng tạo máu của gan bị ảnh hưởng

Nếu tình trạng này kéo dài trên 2 tuần và không cải thiện dù đã nghỉ ngơi, cần cân nhắc kiểm tra chức năng gan.

Đầy bụng, chướng hơi, ăn ít nhưng nhanh no

Đầy bụng, ăn nhanh no là một trong những dấu hiệu sớm nhưng thường bị bỏ qua trong ung thư gan. Triệu chứng này xuất phát từ nhiều cơ chế sinh học phức tạp liên quan đến sự thay đổi cấu trúc và chức năng của gan.

Nguyên nhân chính bao gồm: 

  • Tăng áp lực trong ổ bụng do gan to hoặc khối u: Khi khối u phát triển trong gan, nó có thể làm gan to ra, gây chèn ép lên dạ dày và ruột. Sự chèn ép này làm giảm dung tích chứa của dạ dày, khiến người bệnh cảm thấy no nhanh ngay cả khi ăn rất ít. 

  • Tích tụ dịch ổ bụng (cổ trướng): Ung thư gan, đặc biệt ở giai đoạn trung gian và tiến triển, thường dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch cửa, gây rò rỉ dịch vào khoang bụng. Dịch cổ trướng khiến bụng căng tròn, tạo cảm giác chướng bụng thường trực, kèm theo khó chịu, nặng bụng, đầy hơi và khó thở nhẹ. 

đầy bụng

Đầy bụng, chướng bụng do ung thư gan

Theo một báo cáo từ Hiệp hội Gan Hoa Kỳ (AASLD), cổ trướng là biến chứng thường gặp trong 60–80% trường hợp ung thư gan có nền xơ gan.

  • Rối loạn chức năng tiêu hóa do giảm tiết mật: Gan đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất dịch mật – chất giúp tiêu hóa chất béo. Khi tế bào gan bị tổn thương hoặc ống mật bị tắc do khối u, lượng mật tiết ra bị suy giảm, làm chậm quá trình tiêu hóa và gây ra triệu chứng đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn nhẹ. 

  • Suy giảm nhu động ruột và men tiêu hóa: Ở bệnh nhân ung thư gan, thường đi kèm với suy nhược, mất cân bằng điện giải, gây chậm nhu động ruột. Điều này khiến người bệnh bị chướng hơi, đầy bụng kéo dài sau ăn dù chỉ ăn nhẹ.

Nếu bạn có cảm giác đầy bụng, no nhanh hoặc chướng bụng kéo dài trên 2 tuần, đặc biệt nếu đi kèm với sút cân, mệt mỏi, vàng da, hãy chủ động đến bệnh viện để được kiểm tra chức năng gan và tầm soát ung thư.

Vàng da, vàng mắt

Vàng da và vàng mắt là triệu chứng kinh điển và rất dễ nhận biết của các bệnh lý về gan, đặc biệt là ở giai đoạn tiến triển của ung thư gan. Tuy nhiên, nhiều người vẫn nhầm lẫn triệu chứng này với các vấn đề như thiếu máu, viêm da dị ứng, hoặc đơn giản là mệt mỏi thông thường.

Vàng da, vàng mắt là do tăng bilirubin trong máu 

Bilirubin là sắc tố màu vàng được tạo ra từ sự phân huỷ của hồng cầu già trong cơ thể. Bình thường, gan sẽ tiếp nhận và chuyển hoá bilirubin thành dạng hoà tan trong nước, sau đó đào thải qua mật và phân. Khi gan bị tổn thương do khối u, quá trình này bị gián đoạn, khiến bilirubin tích tụ trong máu, lan ra các mô, gây vàng da, vàng củng mạc mắt và niêm mạc.

Ba cơ chế chính gây vàng da trong ung thư gan: 

  • Ứ mật trong gan (intrahepatic cholestasis): Khối u chèn ép hoặc phá hủy các ống dẫn mật nhỏ bên trong gan. 

  • Tắc nghẽn đường mật ngoài gan (extrahepatic biliary obstruction): Ung thư lan rộng gây tắc ống mật chủ hoặc ống gan chung. 

  • Suy chức năng gan: Tế bào gan mất khả năng chuyển hóa bilirubin do bị thay thế bởi tế bào ung thư hoặc hoại tử.

Biểu hiện lâm sàng thường gặp: 

  • Vàng da toàn thân, rõ nhất ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và vùng củng mạc mắt (tròng trắng chuyển màu vàng) 

  • Nước tiểu sậm màu (màu như nước trà đặc) do tăng bilirubin niệu 

  • Phân bạc màu (do thiếu stercobilin – sắc tố mật) 

  • Ngứa da toàn thân, nhất là vào ban đêm (do muối mật ứ đọng dưới da) 

  • Có thể đi kèm với mệt mỏi, buồn nôn, ăn kém và sụt cân

Nếu bạn có các biểu hiện vàng da đi kèm với ngứa, nước tiểu sậm, phân nhạt màu và ăn uống kém, đặc biệt có tiền sử viêm gan B/C, uống rượu nhiều hoặc xơ gan – hãy khám gan và tầm soát ung thư gan ngay lập tức.

Đối tượng cần cẩn thận với ung thư gan

Ung thư gan thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, những nhóm nguy cơ cao nên tầm soát định kỳ, bao gồm: 

  • Người nhiễm virus viêm gan B, C mạn tính 

  • Người có tiền sử xơ gan, gan nhiễm mỡ nặng 

  • Người nghiện rượu, hút thuốc lâu năm 

  • Có người thân từng bị ung thư gan 

  • Tiếp xúc lâu dài với aflatoxin (nấm độc từ thực phẩm mốc)

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), người mắc viêm gan B/C nên tầm soát định kỳ mỗi 6 tháng để phát hiện sớm.

Kết luận 

Ung thư gan là một trong những bệnh lý âm thầm nhưng nguy hiểm, với tỷ lệ tử vong cao nếu phát hiện muộn. Những dấu hiệu như sụt cân không rõ lý do, chán ăn, đầy bụng, vàng da, mệt mỏi kéo dài… có thể là lời cảnh báo từ cơ thể mà bạn không nên xem nhẹ. Phát hiện sớm không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu biến chứng, cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Nguồn: https://kingfucoidan.vn