Rụng tóc là một trong những tác dụng phụ phổ biến và dễ nhận thấy nhất khi điều trị ung thư bằng hóa trị. Tuy không gây nguy hiểm về mặt y học, nhưng việc mất đi mái tóc khiến nhiều bệnh nhân cảm thấy tự ti, lo âu và thậm chí là suy sụp tinh thần. Vậy rụng tóc do hóa trị là gì? Có cách nào giảm thiểu tình trạng này và giúp tóc phục hồi nhanh hơn không? Hãy cùng chuyên gia ung bướu giải đáp cụ thể trong bài viết dưới đây.

Rụng tóc khi hóa trị: Nguyên nhân là gì?

Mái tóc của chúng ta mọc ra từ các nang tóc (còn gọi là chân tóc) nằm sâu trong da đầu. Những chân tóc này luôn hoạt động liên tục, tạo ra các tế bào mới để sợi tóc dài ra mỗi ngày.

Hóa trị là phương pháp sử dụng các loại thuốc hóa chất mạnh nhằm mục đích tiêu diệt tế bào ung thư. Tuy nhiên, các thuốc này không thể phân biệt hoàn toàn giữa tế bào ung thư và tế bào khỏe mạnh – đặc biệt là những tế bào phát triển nhanh như nang tóc. 

Rụng tóc khi hóa trị

Rụng tóc khi hóa trị

Khi nang tóc bị các hóa chất của thuốc đi vào, chúng sẽ bị ảnh hưởng. Lúc này, mái tóc trở nên yếu, khô, dễ gãy. Mái tóc sẽ rụng từ từ từng sợi hoặc từng mảng. Hơn nữa, tùy thuộc vào từng loại thuốc và cơ địa mỗi người, chúng sẽ khiến người bệnh bị rụng toàn bộ da đầu, lông mày và lông mi. 

Rụng tóc thường xảy ra sau 1–3 tuần đầu tiên sau khi bắt đầu hóa trị. Ở một số người, tóc rụng rất nhanh chỉ sau vài ngày dùng thuốc. Tình trạng rụng nhiều nhất sẽ xảy ra trong khoảng tuần thứ 2 đến tuần thứ 6.

Những loại thuốc hóa trị dễ gây rụng tóc

Không phải tất cả các phác đồ hóa trị đều gây rụng tóc. Mức độ phụ thuộc vào loại thuốc, liều lượng và cơ địa người bệnh. Dưới đây là các nhóm thuốc hóa trị phổ biến và tác động của chúng đến tóc:

Nhóm Anthracycline

Đây là nhóm thuốc hóa trị rất mạnh, thường được dùng trong điều trị: Ung thư vú, ung thư buồng trứng, ung thư máu, ung thư phổi giai đoạn tiến xa. Nhóm thuốc này có khả năng phá hủy nang tóc cao nhất, nên người bệnh thường rụng tóc toàn phần (da đầu, lông mày, lông mi, vùng kín…)

Nhóm Taxane

Đây là thuốc không xa lạ gì với những người bệnh đang điều trị ung thư vú, ung thư phổi, và ung thư tuyến tiền liệt. Các loại thuốc phổ biến trong nhóm taxane là Paclitaxel (Taxol) và Docetaxel (Taxotere).

Nhóm thuốc Taxane

Nhóm thuốc Taxane

Nhóm thuốc này có khả năng gây rụng tóc toàn phần. Trong một số trường hợp, tóc có thể mọc lại rất chậm hoặc mỏng vĩnh viễn nếu nang tóc bị tổn thương nặng.

Nhóm Alkylating Agents

Nhóm thuốc này tấn công DNA của tế bào ung thư, được dùng rộng rãi trong quá trình điều trị ung thư bạch cầu (leukemia), ung thư hạch (lymphoma), ung thư buồng trứng, ung thư phổi,… Có 2 loại thuốc phổ biến trong nhóm này là Cyclophosphamide (Cytoxan) và Ifosfamide. 

Các loại thuốc này có thể gây rụng tóc mức độ vừa đến nặng. Khi kết thúc quá trình điều trị, tóc thường mọc lại.

Nhóm Vinca Alkaloids

Trong nhóm này có 2 loại thuốc điển hình là Vincristine và Vinblastine. Đây là thuốc thường được sử dụng trong quá trình điều trị bệnh ung thư máu, ung thư hạch và một số ung thư tuyến thần kinh. 

Tuy nhiên, không phải ai cũng rụng tóc khi dùng nhóm thuốc này. Rụng tóc thường ở mức thưa dần, không rụng toàn bộ.

Nhóm Antimetabolites

Các thuốc này can thiệp vào quá trình sao chép DNA của tế bào ung thư. Nhóm thuốc này được dùng trong: Ung thư đại trực tràng, ung thư tụy và một số ung thư máu. Các thuốc phổ biến trong nhóm này là: 5-Fluorouracil (5-FU), Methotrexate và Capecitabine. 

5-Fluorouracil

Biệt dược 5-Fluorouracil (5-FU)

Nhóm thuốc này thường không gây rụng tóc rõ rệt hoặc chỉ làm tóc mỏng đi một chút. Mức độ nhẹ hơn nhiều so với các nhóm thuốc trên.

Rụng tóc khi hóa trị có phục hồi lại không?

Đây là mối quan tâm phổ biến mà các bệnh nhân ung thư muốn biết. Câu trả lời là: CÓ. Rụng tóc do hóa trị chỉ là tạm thời trong phần lớn các trường hợp. Khi kết thúc phác đồ hóa trị, cơ thể bạn sẽ dần hồi phục và tóc cũng sẽ bắt đầu mọc trở lại.

Vậy, sau bao lâu thì tóc dần mọc lại? 

Thời điểm chính xác sẽ phụ thuộc vào từng cơ địa mỗi người. Trung bình, từ 2–4 tuần sau khi kết thúc đợt hóa trị, bạn có thể thấy những sợi tóc mỏng đầu tiên mọc lên. Khoảng 1–3 tháng, tóc sẽ bắt đầu mọc dày dần. Sau 6–12 tháng, mái tóc sẽ có thể phục hồi gần như bình thường.

Ngoài ra, khi tóc mọc lại, có thể chất tóc sẽ khác so với mái tóc ban đầu. 

  • Có người từng tóc thẳng, mọc lại thì xoăn nhẹ (gọi là “tóc hóa trị”). 

  • Có người tóc mọc lại mềm hơn, mỏng hơn hoặc có màu nhạt hơn, thậm chí bạc hơn tạm thời. 

Đây là điều hoàn toàn bình thường và sẽ dần trở về bình thường sau vài tháng.

Bên cạnh đó, cũng sẽ có những bệnh nhân không thể mọc lại tóc được. Bởi do cơ địa nhạy cảm, bị tổn thương nang tóc nghiêm trọng. Hoặc nếu trong phác đồ có kết hợp xạ trị vùng đầu, có thể làm nang tóc bị phá hủy vĩnh viễn tại vùng được chiếu xạ. Tuy nhiên, với phần lớn người bệnh, tóc sẽ tái sinh tự nhiên, nhất là nếu được chăm sóc đúng cách và bổ sung dinh dưỡng hỗ trợ.

Phương pháp giúp tóc mọc lại nhanh

Dưới đây là một số bí quyết giúp phục hồi tóc hiệu quả hơn sau hóa trị: 

Ăn uống đủ dưỡng chất 

  • Bổ sung đạm (protein) – nguyên liệu chính để tạo sợi tóc

  • Tăng cường vitamin nhóm B (đặc biệt là biotin, B6, B12) 

  • Bổ sung kẽm, sắt, vitamin D, selen hữu cơ 

Chăm sóc nhẹ nhàng 

  • Gội đầu với dầu gội dịu nhẹ, không có hóa chất mạnh 

  • Không chà xát, sấy nóng, nhuộm tóc trong 6 tháng đầu 

  • Có thể massage da đầu nhẹ nhàng để kích thích tuần hoàn máu 

Giữ tinh thần thoải mái 

  • Căng thẳng, lo lắng kéo dài có thể ảnh hưởng tới nội tiết, làm chậm mọc tóc. 

  • Hãy chia sẻ với người thân, tham gia cộng đồng bệnh nhân để được động viên và tiếp thêm hy vọng.

Kết luận

Rụng tóc do hóa trị là một tác dụng phụ phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được. Việc hiểu rõ nguyên nhân, áp dụng các biện pháp phòng ngừa và chăm sóc đúng cách sẽ giúp người bệnh giảm thiểu nỗi lo lắng và giữ vững tinh thần trong quá trình điều trị. Nếu bạn đang chuẩn bị bước vào hóa trị, hoặc đang gặp tình trạng rụng tóc – hãy nhớ rằng: Tóc có thể rụng, nhưng nghị lực thì không.

Nguồn: https://kingfucoidan.vn