King Fucoidan Nhật Bản hỗ trợ điều trị ung thư

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết nhỏ nằm ở cổ, nhưng đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sức khỏe. Khi hoạt động của tuyến giáp rối loạn, cơ thể sẽ xuất hiện nhiều triệu chứng ảnh hưởng đến tim mạch, tiêu hóa, thần kinh và cả tâm trạng. Hai rối loạn phổ biến nhất là suy giáp và cường giáp. Vậy làm sao để phân biệt hai tình trạng này? Cùng chuyên gia của King Fucoidan & Agaricus tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Tuyến giáp là gì?

Tuyến giáp là tuyến nội tiết hình cánh bướm, nằm phía trước cổ, có chức năng sản xuất hormone T3 (Triiodothyronine) và T4 (Thyroxine). Những hormone này điều khiển: 

• Nhịp tim 

• Nhiệt độ cơ thể 

• Tốc độ chuyển hóa thức ăn thành năng lượng 

• Trí nhớ, tâm trạng, và khả năng tập trung 

• Chu kỳ kinh nguyệt 

• Sự phát triển của tế bào và cơ quan 

Tuyến giáp

Nói cách khác, tuyến giáp là “bộ điều khiển tốc độ” của toàn bộ cơ thể. Nếu hoạt động chậm (suy giáp), cơ thể trì trệ. Nếu hoạt động quá mức (cường giáp), cơ thể bị “quá tải”.

Hiện tượng cường giáp 

Cường giáp là một tình trạng bệnh lý xảy ra khi tuyến giáp hoạt động quá mức, sản xuất quá nhiều hormone tuyến giáp (thyroxine và triiodothyronine). 

Trong cường giáp, trục điều hòa nội tiết giữa vùng dưới đồi – tuyến yên – tuyến giáp bị rối loạn. Thông thường, khi hormone T3 và T4 tăng, tuyến yên sẽ giảm tiết hormone kích thích tuyến giáp (TSH) để giữ cân bằng. Tuy nhiên, trong cường giáp, quá trình điều hòa ngược này không còn hiệu quả do: 

• Sự kích thích bất thường từ kháng thể tự miễn (TRAb) – thường gặp nhất trong bệnh Basedow (Graves’ disease). 

• Tuyến giáp hoạt động độc lập do có khối nhân giáp tăng chức năng (bướu nhân độc). 

• Tình trạng viêm cấp tính tuyến giáp khiến hormone sẵn có bị phóng thích ồ ạt ra máu.

Hiện tượng cường giáp 

Nguyên nhân thường gặp: 

• Bệnh Basedow (Graves): một bệnh tự miễn, chiếm đến 70–80% trường hợp cường giáp. 

• Bướu nhân độc tuyến giáp: một hoặc nhiều nhân trong tuyến giáp tiết hormone quá mức. 

• Viêm tuyến giáp cấp tính hoặc sau sinh: gây giải phóng lượng lớn hormone vào máu. 

• Dùng thuốc hoặc bổ sung quá liều iod/hormone tuyến giáp.

Triệu chứng cường giáp:

• Giảm cân nhanh dù ăn nhiều, không nhịn ăn 

• Tim đập nhanh, loạn nhịp, cảm giác hồi hộp thường xuyên 

• Run tay nhẹ, đặc biệt khi giữ yên tay Mất ngủ, cáu gắt, dễ bị kích động

• Đổ mồ hôi nhiều, sợ nóng 

• Da ẩm, mỏng, dễ bị ngứa 

• Mắt lồi, cảm giác cộm mắt, mỏi mắt (đặc biệt trong bệnh Basedow) 

• Chu kỳ kinh nguyệt ngắn, thưa hoặc mất hẳn 

• Rụng tóc từng mảng

Hiện tượng suy giáp

Suy giáp (Hypothyroidism) là tình trạng tuyến giáp không sản xuất đủ hormone T3 (triiodothyronine) và T4 (thyroxine) để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Hậu quả là toàn bộ quá trình trao đổi chất bị chậm lại, kéo theo ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan và hệ thống trong cơ thể như tim mạch, thần kinh, tiêu hóa, sinh sản…
Tuyến giáp hoạt động dưới sự điều khiển của trục dưới đồi – tuyến yên – tuyến giáp: 

• Vùng dưới đồi tiết hormone TRH (Thyrotropin Releasing Hormone). 

• Tuyến yên đáp ứng bằng cách tiết TSH (Thyroid Stimulating Hormone). 

• TSH kích thích tuyến giáp sản xuất T3 và T4. 

Khi nồng độ T3 và T4 trong máu thấp, tuyến yên sẽ tăng tiết TSH nhằm kích thích tuyến giáp làm việc nhiều hơn. Do đó, trong suy giáp nguyên phát (tuyến giáp suy yếu), TSH thường tăng cao.

Hiện tượng suy giáp

Nguyên nhân thường gặp:

• Bệnh Hashimoto (viêm tuyến giáp tự miễn): cơ thể sản sinh kháng thể tấn công chính tuyến giáp. 

• Điều trị cường giáp trước đó: dùng iod phóng xạ hoặc phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp có thể gây suy giáp thứ phát. 

• Thiếu iod: iod là nguyên liệu sản xuất hormone tuyến giáp. Thiếu iod trong khẩu phần ăn lâu dài có thể gây suy giáp. 

• Bẩm sinh: một số trẻ sinh ra đã không có tuyến giáp hoạt động bình thường. 

• Tác dụng phụ của thuốc: một số thuốc điều trị tim mạch, rối loạn tâm thần hoặc ung thư có thể ảnh hưởng đến tuyến giáp.

Các triệu chứng phổ biến: 

• Cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng dù nghỉ ngơi đủ 

• Tăng cân không rõ lý do, khó giảm cân dù ăn uống bình thường 

• Da khô, lạnh, tóc dễ gãy rụng 

• Táo bón kéo dài 

• Mặt tròn, sưng nhẹ, giọng nói khàn 

• Phản xạ chậm, trí nhớ giảm, kém tập trung 

• Trầm cảm nhẹ, tâm trạng lơ đãng

• Phụ nữ có thể bị rối loạn kinh nguyệt, chu kỳ kéo dài

So sánh suy giáp và cường giáp

Yếu tố	Suy giáp	Cường giáp
Mức hormone tuyến giáp	Thấp	Cao
Mức TSH	Cao	Thấp
Nhiệt độ cơ thể	Thường thấy lạnh	Nóng, vã mồ hôi
Cân nặng	Tăng cân	Sụt cân
Tâm trạng	Trầm, chậm, dễ buồn	Hưng phấn, lo âu, dễ cáu gắt
Chu kỳ kinh nguyệt	Kéo dài, nặng	Thưa, nhẹ hoặc mất hẳn
Tiêu hóa	Táo bón	Tiêu chảy nhẹ
Nhịp tim	Chậm	Không đều, thường có xu hướng nhanh

Phương pháp chẩn đoán

Để phân biệt suy giáp và cường giáp, bác sĩ sẽ chỉ định một số xét nghiệm như: 

• Xét nghiệm máu định lượng TSH, FT3, FT4: giúp đánh giá chính xác hoạt động tuyến giáp. 

• Xét nghiệm kháng thể: như anti-TPO, TRAb để xác định nguyên nhân tự miễn. 

• Siêu âm tuyến giáp: kiểm tra cấu trúc, kích thước, phát hiện nhân giáp. 

• Xạ hình tuyến giáp (Iod phóng xạ): giúp đánh giá mức hấp thụ iod – chỉ định trong trường hợp cần phân biệt giữa các nguyên nhân gây cường giáp.

Kết luận

Suy giáp và cường giáp là hai rối loạn tuyến giáp phổ biến nhưng có cơ chế bệnh sinh và biểu hiện hoàn toàn trái ngược. Dù triệu chứng có thể mơ hồ ở giai đoạn đầu, nhưng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, cả hai đều tiềm ẩn nguy cơ về sức khỏe đáng báo động. Hãy chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện kịp thời những vấn đề, từ đó có phương án điều trị thích hợp.