Hóa trị, một trong những phương pháp điều trị ung thư chủ đạo, tuy mang lại hiệu quả tích cực nhưng cũng đi kèm với một loạt tác dụng phụ không mong muốn. Trong số đó, sốt sau hóa trị là một biểu hiện đáng lưu tâm, không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nghiêm trọng nếu không được xử lý kịp thời và đúng cách. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn chuyên sâu về tình trạng sốt sau hóa trị.

Sốt sau hóa trị – Nguyên nhân do đâu?

Sốt sau hóa trị, về cơ bản, là kết quả của sự suy giảm hệ miễn dịch do tác động của thuốc. Hóa trị ức chế tủy xương, nơi sản sinh các tế bào máu, bao gồm cả bạch cầu – “chiến binh” chủ lực chống lại nhiễm trùng. Khi số lượng bạch cầu giảm xuống, cơ thể trở nên dễ bị tấn công bởi vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh khác, dẫn đến tình trạng sốt.

Nguyên nhân gây sốt sau hóa trị

Bên cạnh đó, một số loại thuốc hóa trị cũng có thể gây sốt trực tiếp, không thông qua cơ chế ức chế miễn dịch. Đây được gọi là sốt do thuốc, thường xuất hiện trong vòng vài giờ đến vài ngày sau khi truyền hóa chất.

Sốt sau hóa trị – Dấu hiệu là gì?

Sốt sau hóa trị thường được định nghĩa là nhiệt độ cơ thể từ 38 độ C trở lên, đo ở miệng hoặc hậu môn. Tuy nhiên, ngay cả khi nhiệt độ chưa đạt ngưỡng này, bạn cũng cần cảnh giác với các triệu chứng khác như:

  • Ớn lạnh, gai rét 

  • Đổ mồ hôi nhiều, đặc biệt là về đêm 

  • Đau nhức cơ, xương, khớp 

  • Mệt mỏi, suy nhược 

  • Chán ăn, buồn nôn, nôn 

  • Ho, đau họng, khó thở 

  • Tiểu buốt, tiểu rắt 

  • Thay đổi trạng thái tâm thần, lú lẫn

Cách chăm sóc người bệnh bị sốt sau hóa trị

Sốt sau hóa trị là một tình trạng cấp tính, đòi hỏi sự can thiệp y tế nhanh chóng và chính xác. Bạn và người thân cần theo dõi bệnh nhân kỹ càng để ứng phó với những vấn đề phát sinh: 

  • Theo dõi và cập nhật nhiệt độ 2 – 3 giờ/ lần 

  • Cho bệnh nhân uống nhiều dịch như oresol, nước hoa quả, súp, nước lọc; dùng các thức ăn mềm, lỏng dễ hấp thu. 

  • Đắp chăn nếu bệnh nhân cảm thấy ớn lạnh. 

  • Chườm khăn ấm lên trán, dùng nước ấm lau cơ thể. 

  • Khuyên bệnh nhân nên nghỉ ngơi. 

  • Dùng thuốc theo chỉ định của bác sỹ. 

  • Không nên tự ý sử dụng các loại thuốc như aspirin, acetaminophen khi chưa có chỉ định của bác sỹ. 

  • Không nên hạ sốt bằng các phương pháp như tắm nước đá, tắm rượu…

Cách chăm sóc người bệnh khi bị sốt

Trong trường hợp bệnh nhân sốt trên 39°C hoặc kéo dài quá 24 giờ, hãy cho người bệnh đến khám tại các cơ sở y tế. 

Phòng ngừa sốt sau hóa trị

Mặc dù không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ sốt sau hóa trị, bạn có thể chủ động thực hiện các biện pháp sau để giảm thiểu khả năng mắc phải: 

  • Rửa tay thường xuyên: Đây là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả nhất để ngăn ngừa nhiễm trùng. Hãy rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi tiếp xúc với người bệnh hoặc vật dụng công cộng. 
  • Tránh tiếp xúc với người bệnh: Hạn chế tiếp xúc gần với những người đang có dấu hiệu cảm cúm, ho, sổ mũi hoặc các bệnh truyền nhiễm khác. 
  • Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm: Chỉ ăn thực phẩm được nấu chín kỹ, tránh các món sống, tái hoặc không rõ nguồn gốc. Uống nước đun sôi để nguội hoặc nước đóng chai. 
  • Chăm sóc răng miệng cẩn thận: Đánh răng ít nhất 2 lần/ngày, sử dụng chỉ nha khoa và nước súc miệng để loại bỏ mảng bám và vi khuẩn. 
  • Tiêm phòng đầy đủ: Tham khảo ý kiến bác sĩ về việc tiêm phòng cúm, phế cầu và các bệnh truyền nhiễm khác theo khuyến cáo. 
  • Tăng cường hệ miễn dịch: Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, giàu vitamin và khoáng chất. Tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng hiệu quả cũng góp phần nâng cao sức đề kháng.

Kết luận

Sốt sau hóa trị, tuy là một tác dụng phụ phổ biến, nhưng không nên xem nhẹ. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu, xử lý kịp thời và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ là chìa khóa để đảm bảo an toàn và thành công cho quá trình điều trị ung thư. Hãy luôn chủ động chăm sóc sức khỏe, tăng cường hệ miễn dịch và đừng ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ y tế khi cần thiết.

Nguồn: https://kingfucoidan.vn