Ung thư là căn bệnh quái ác với tỷ lệ mắc và tử vong ngày càng gia tăng. Các nhà y học đã không ngừng nỗ lực nghiên cứu và phát triển các phương pháp điều trị ung thư hiệu quả. Từ phẫu thuật, xạ trị, hóa trị đến liệu pháp miễn dịch. Tuy nhiên, những phương pháp này vẫn còn nhiều hạn chế, gây ra các tác dụng phụ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.
Như một bước tiến đột phá trong cuộc chiến chống ung thư, thuốc Targeted therapy (liệu pháp trúng đích) đã và đang mang đến hy vọng mới cho các bệnh nhân ung thư. Khác với các phương pháp điều trị truyền thống, Targeted therapy sử dụng các loại thuốc tác động trực tiếp vào tế bào ung thư, ngăn chặn sự phát triển của chúng, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các tế bào khỏe mạnh. Cùng tìm hiểu chi tiết về các loại thuốc Targeted therapy trong bài.
Cơ chế hoạt động của liệu pháp Targeted therapy
Liệu pháp nhắm trúng đích là phương pháp điều trị ung thư tiên tiến, hoạt động bằng cách tấn công các tế bào ung thư một cách chính xác, hạn chế ảnh hưởng đến các tế bào khỏe mạnh. Dưới đây là các cơ chế hoạt động của liệu pháp Targeted therapy:
Kích hoạt hệ miễn dịch tiêu diệt tế bào ung thư
Thực tế, các tế bào ung thư có thể phát triển mạnh là vì chúng thường “lẩn tránh” khỏi hệ miễn dịch của cơ thể. Tuy nhiên, một số liệu pháp trúng đích có thể đánh dấu các tế bào ung thư, từ đó giúp hệ thống miễn dịch có thể tìm thấy và tiêu diệt chúng. Ngoài ra, liệu pháp trúng đích cũng hỗ trợ tăng cường sức đề kháng, nâng cao hệ miễn dịch để chống lại tế bào ung thư.
Liệu pháp nhắm trúng đích là phương pháp điều trị ung thư tiên tiến, hoạt động bằng cách tấn công các tế bào ung thư một cách chính xác
Ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư
Quá trình phân chia tế bào ở tế bào khỏe mạnh diễn ra dưới sự kiểm soát chặt chẽ bởi các tín hiệu cụ thể. Những tín hiệu này liên kết với các protein trên bề mặt tế bào, kích thích tế bào phân chia khi cần thiết. Tuy nhiên, ở tế bào ung thư, do những biến đổi trong cấu trúc protein trên bề mặt tế bào, các tín hiệu kiểm soát sự phân chia bị rối loạn. Điều này dẫn đến tình trạng tế bào ung thư phân chia một cách không kiểm soát, tạo ra lượng tế bào mới quá mức, hình thành khối u và di căn đến các bộ phận khác trong cơ thể.
Sử dụng các liệu pháp trúng đích giúp tác động vào các protein trên bề mặt tế bào ung thư, ngăn chặn khả năng truyền tín hiệu kích thích phân chia. Nhờ vậy, các liệu pháp này có thể giúp làm chậm sự phát triển không kiểm soát của tế bào ung thư, mang lại hiệu quả trong việc điều trị ung thư.
Cắt đứt nguồn cung cấp máu cho khối u
Sự phát triển của khối u ác tính phụ thuộc vào nguồn cung cấp máu để vận chuyển oxy và chất dinh dưỡng. Do đó, các khối u cần hình thành mạch máu mới để gia tăng về mặt kích thước.
Bằng cách can thiệp vào các tín hiệu tạo mạch máu, thuốc Targeted therapy ngăn chặn sự hình thành nguồn cung cấp máu mới cho khối u. Nhờ vậy, các khối u không thể phát triển to hơn hoặc bị thu nhỏ do thiếu hụt dinh dưỡng.
Gây độc tế bào ung thư
Một số liệu pháp Targeted therapy là kháng thể đơn dòng được kết hợp với độc tố, thuốc xạ trị, hóa trị. Các kháng thể này mang theo chất độc bám vào bề mặt tế bào ung thư, gây độc tế bào, khiến chúng hấp thụ và chết đi.
Kích hoạt chương trình Apoptosis
Cơ thể con người có cơ chế tự nhiên để loại bỏ các tế bào già, hư hỏng hoặc không còn cần thiết thông qua quá trình chết tế bào lập trình, hay còn gọi là apoptosis. Quá trình này diễn ra một cách trật tự, đảm bảo sự cân bằng cho cơ thể. Tuy nhiên, tế bào ung thư lại có khả năng né tránh cơ chế tự sát này, khiến chúng tiếp tục tồn tại và phát triển, gây ra nguy cơ cho sức khỏe.
Tuy nhiên, các liệu pháp nhắm trúng đích có thể động, buộc các tế bào ung thư phải thực hiện quá trình tự sát. Liệu pháp này nhắm trúng mục tiêu vào những đặc điểm riêng biệt của tế bào ung thư, hạn chế ảnh hưởng đến tế bào khỏe mạnh.
Các loại thuốc Targeted therapy phổ biến
Thuốc Targeted therapy là gì? Có những loại nào? Dưới đây là một số loại thuốc Targeted therapy thông dụng nhất hiện nay!
Thuốc ức chế Tyrosine kinase (TKIs)
Thuốc ức chế tyrosine kinase là một loại dược phẩm ức chế tyrosine kinase – enzyme chịu vai trò kích hoạt nhiều protein bằng thác truyền tín hiệu. Thuốc vận hành bằng cách chặn sự hoạt động của enzyme Tyrosine kinase, từ đó ngăn chặn sự phát triển và phân chia của tế bào ung thư.
Một số loại thuốc ức chế Tyrosine kinase thông dụng nhất hiện nay gồm:
-
Imatinib (Gleevec, còn gọi là STI–571) được chỉ định trong điều trị ung thư đường tiêu hóa, bạch cầu mạn dòng tủy.
-
Gefitinib (Iressa, còn gọi là ZD1839) được chỉ định trong điều trị ung thư phổi không tế bào nhỏ.
-
Erlotinib được chỉ định cho bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ đã di căn khi được sử dụng trong điều trị bước 2.
-
Bortezomib (Velcade) được sử dụng trong điều trị đa u tuỷ xương.
-
Các thuốc ức chế Janus kinase như tofacitinib
-
Thuốc ức chế ALK như crizotinib
-
…
Thuốc ức chế Tyrosine kinase trong điều trị ung thư vú
Kháng thể đơn dòng (Monoclonal antibodies)
Kháng thể đơn dòng là những phân tử được sản xuất trong ống nghiệm. Chúng có tác dụng như các kháng thể thay thế có thể khôi phục, tăng cường và bắt chước sự tấn công của hệ miễn dịch đối với tế bào ung thư hay các loại virus truyền nhiễm.
Trong điều trị ung thư, các loại thuốc kháng thể đơn dòng giúp hỗ trợ xác định các tế bào ung thư; kích hoạt sự phá hủy màng tế bào; ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư; tấn công tế bào ung thư; ngăn chặn chất ức chế hệ thống miễn dịch… Một số loại kháng thể đơn dòng được sử dụng bao gồm:
-
Pembrolizumab được chỉ định điều trị nhiều loại ung thư như u hắc tố (melanoma), U lympho Hodgkin, ung thư biểu mô phổi không tế bào nhỏ…
-
Rituximab sử dụng trong u lympho không Hodgkin
-
Trastuzumab chỉ định trong điều trị ung thư vú
-
Cetuximab được sử dụng trong điều trị ung thư đại trực tràng di căn và ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu và cổ.
-
Panitumumab sử dụng trong điều trị ung thư đại trực tràng di căn.
Thuốc ức chế mTOR (mTOR inhibitors)
Thuốc ức chế mTOR hoạt động bằng cách chặn sự hoạt động của protein mTOR, từ đó làm chậm sự phát triển và phân chia của tế bào ung thư. Hiện nay, loại thuốc này được sử dụng để điều trị nhiều loại ung thư, trong đó nổi bật nhất là ung thư vú.
Một số loại thuốc ức chế mTOR bao gồm:
-
Everolimus (Afinitor) được sử dụng để điều trị ung thư vú, ung thư thận, ung thư nang tủy thần kinh.
-
Temsirolimus (Torisel) được sử dụng để điều trị ung thư thận, ung thư glioblastoma.
-
Sirolimus (Rapamune) được sử dụng để ngăn ngừa thải ghép thận.
Thuốc ức chế mTOR
Thuốc ức chế PARP (PARP inhibitors)
PARP là enzyme giúp sửa chữa DNA bị hư hỏng. Một số tế bào ung thư có BRCA đột biến, phụ thuộc vào PARP để sửa chữa DNA và duy trì sự sống. Thuốc ức chế PARP hoạt động bằng cách chặn sự hoạt động của enzyme PARP, khiến tế bào ung thư không thể sửa chữa DNA và dẫn đến chết tế bào.
Hiện nay, thuốc PARP được sử dụng để điều trị các loại ung thư như: ung thư ống dẫn trứng, ung thư buồng trứng, ung thư đầu cổ, ung thư tuyến tụy… Các chất ứng chế PARP khác nhau bao gồm: rucaparib (Rubraca), olaparib (Lynparza), niraparib (Zejula)…
Ưu điểm của Targeted therapy
Liệu pháp nhắm trúng đích (Targeted therapy) nổi lên như một phương pháp điều trị ung thư đầy tiềm năng, mang lại nhiều ưu điểm vượt trội so với các phương pháp truyền thống như hóa trị liệu và xạ trị. Dưới đây là các ưu điểm chính của liệu pháp nhắm trúng đích:
Hiệu quả cao trong điều trị một số loại ung thư đặc hiệu
Điểm mạnh nổi bật của liệu pháp nhắm trúng đích là khả năng tấn công chính xác vào các tế bào ung thư, đồng thời hạn chế tác động lên tế bào khỏe mạnh. Nhờ sự nhắm mục tiêu cao, liệu pháp này mang lại hiệu quả điều trị cao trong một số loại ung thư đặc hiệu, nơi các tế bào ung thư có những đột biến hoặc đặc điểm di truyền riêng biệt.
Chẳng hạn, thuốc ức chế Tyrosine kinase (TKIs) có hiệu quả cao trong điều trị các bệnh ung thư do đột biến Tyrosine kinase, chẳng hạn như bệnh bạch cầu dòng tủy mãn tính và ung thư phổi không phải tế bào nhỏ. Thuốc ức chế mTOR (mTOR inhibitors) là lựa chọn hiệu quả trong điều trị ung thư vú.
Điểm mạnh của liệu pháp Targeted therapy là khả năng tấn công chính xác vào các tế bào ung thư
Ít tác dụng phụ hơn so với hóa trị liệu truyền thống
Hóa trị liệu truyền thống thường gây ra nhiều tác dụng phụ do ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, bao gồm buồn nôn, rụng tóc, suy giảm miễn dịch… Ngược lại, liệu pháp nhắm trúng đích chỉ tác động vào các tế bào ung thư, hạn chế tối đa các tác dụng phụ lên tế bào khỏe mạnh. Nhờ vậy, bệnh nhân có thể trải qua quá trình điều trị ung thư nhẹ nhàng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Mức độ và loại tác dụng phụ của liệu pháp nhắm trúng đích thường phụ thuộc vào loại thuốc và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Tuy nhiên, các tác dụng phụ thường ít nghiêm trọng hơn so với hóa trị liệu và có thể kiểm soát được bằng các biện pháp hỗ trợ phù hợp.
Có thể kết hợp với các phương pháp điều trị khác để tăng hiệu quả
Liệu pháp nhắm trúng đích có thể được kết hợp hiệu quả với các phương pháp điều trị ung thư khác như hóa trị liệu, xạ trị hoặc phẫu thuật để mang lại hiệu quả điều trị tối ưu. Việc phối hợp các phương pháp điều trị giúp tăng cường khả năng tiêu diệt tế bào ung thư, đồng thời giảm nguy cơ tái phát.
Hạn chế của thuốc Targeted therapy
Nếu bạn đang thắc mắc hạn chế của thuốc Targeted therapy thì cùng tham khảo ngay sau đây!
-
Chỉ hiệu quả với một số loại ung thư nhất định: Liệu pháp nhắm trúng đích chỉ phát huy hiệu quả cao trong điều trị một số loại ung thư có các đột biến hoặc đặc điểm di truyền cụ thể. Với những loại ung thư khác, liệu pháp này có thể kém hiệu quả hoặc không mang lại lợi ích đáng kể.
-
Đôi khi tế bào ung thư phát triển sự kháng thuốc: Tương tự như các loại thuốc điều trị ung thư khác, tế bào ung thư có thể phát triển khả năng kháng thuốc nhắm trúng đích theo thời gian. Điều này xảy ra do các đột biến di truyền khiến tế bào ung thư không còn nhạy cảm với thuốc. Khi tình trạng kháng thuốc xuất hiện, việc điều trị sẽ trở nên khó khăn hơn và cần phải thay đổi phương pháp điều trị khác.
-
Chi phí điều trị cao hơn so với hóa trị liệu truyền thống: Chi phí điều trị bằng liệu pháp nhắm trúng đích thường cao hơn so với hóa trị liệu truyền thống. Do giá thành thuốc cao, gánh nặng chi phí điều trị có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận điều trị của bệnh nhân.
Chi phí của liệu pháp nhắm trúng đích thường cao hơn so với các phương pháp điều trị khác
Tương lai của Targeted therapy trong điều trị ung thư
Liệu pháp nhắm trúng đích (Targeted therapy) đã và đang mang lại những thành công to lớn trong điều trị ung thư, mở ra hy vọng mới cho bệnh nhân. Nhu cầu cấp thiết trong tương lai là tiếp tục nghiên cứu và phát triển các loại thuốc nhắm trúng đích mới, hiệu quả hơn và ít tác dụng phụ hơn. Các nhà khoa học đang tập trung vào việc xác định các mục tiêu sinh học mới trong tế bào ung thư, từ đó nghiên cứu các loại thuốc nhắm mục tiêu chính xác hơn.
Ngoài ra, việc kết hợp liệu pháp nhắm trúng đích với các phương pháp điều trị ung thư khác như miễn dịch và liệu pháp gen là xu hướng quan trọng trong tương lai. Việc kết hợp này có thể mang lại hiệu quả điều trị cao hơn, đồng thời giảm nguy cơ kháng thuốc. Song song với đó, việc xác định các đột biến di truyền cụ thể trong tế bào ung thư của mỗi bệnh nhân sẽ giúp lựa chọn phương pháp điều trị nhắm trúng đích phù hợp nhất, mang lại hiệu quả cao và ít tác dụng phụ hơn.
Với sự phát triển của công nghệ giải trình trình tự gen, việc xác định các đột biến di truyền trong ung thư ngày càng trở nên dễ dàng và chính xác hơn. Nhờ vậy, cá nhân hóa điều trị ung thư bằng liệu pháp nhắm trúng đích đang dần trở thành hiện thực, mang đến hy vọng mới cho nhiều bệnh nhân ung thư.
Hy vọng với những thông tin trong bài viết đã giúp bạn giải đáp được thắc mắc thuốc Targeted therapy là gì cũng như cơ chế hoạt động của liệu pháp này. Nhờ khả năng tấn công chính xác vào tế bào ung thư, hạn chế tác động lên tế bào khỏe mạnh, liệu pháp nhắm trúng đích mang lại nhiều ưu điểm vượt trội so với các phương pháp điều trị truyền thống như hóa trị liệu và xạ trị.
Tuy nhiên, bên cạnh việc áp dụng các phương pháp điều trị tiên tiến, việc nâng cao sức đề kháng và hệ miễn dịch cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị ung thư. Bổ sung thực phẩm chức năng Fucoidan chiết xuất từ tảo nâu được xem là giải pháp hỗ trợ hiệu quả cho bệnh nhân ung thư.
Thực phẩm chức năng Fucoidan hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch, nâng cao sức đề kháng
Fucoidan sở hữu nhiều đặc tính sinh học quý giá, giúp tăng cường hệ miễn dịch, nâng cao sức đề kháng, hỗ trợ chống viêm và giảm tác dụng phụ của hóa trị liệu. Bổ sung Fucoidan vào chế độ dinh dưỡng hợp lý có thể giúp bệnh nhân ung thư cải thiện sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống và hỗ trợ quá trình điều trị hiệu quả hơn. Để được tư vấn thêm về sản phẩm, hãy liên hệ đến hotline:1800 0069 để được hỗ trợ.
Nguồn: https://kingfucoidan.vn
