Liệu pháp alkyl hóa với thuốc Carboplatin đã mang lại tín hiệu tích cực cho người bệnh trong điều trị ung thư. Vậy so với những loại thuốc điều trị ung thư khác, cơ chế tác dụng của Carboplatin có gì thay đổi, có lưu ý gì khi sử dụng? Tất cả những điều này sẽ được giải đáp qua bài viết ngay sau đây!

1. Thuốc Carboplatin là thuốc gì?

Thuốc Carboplatin là thuốc điều trị ung thư thuốc nhóm gây độc tế bào – chất chống ung  thư có chứa bạch kim. Carboplatin đáp ứng với điều trị khối u buồng trứng, ung thư phổi, một số bệnh ung thư đầu và cổ nhất định và ung thư tinh hoàn. 

Hiện nay, nhiều hãng dược phẩm đã nghiên cứu và sản xuất thuốc với nhiều quy cách: Carboplatin 150mg/15ml, 450ml/45ml, 600mg/60ml,…để đáp ứng nhu cầu đa dạng hóa trong điều trị.

Thuốc Carboplatin

Thuốc Carboplatin

2. Tác dụng của thuốc Carboplatin 

Carboplatin là một thuốc hóa trị được sử dụng để điều trị nhiều loại ung thư thông qua tác dụng gây độc cho tế bào, cản trở quá trình phát triển và lan rộng của khối u. Thuốc Carboplatin có thể được sử dụng kết hợp với các loại thuốc hóa trị khác để tăng hiệu quả điều trị. 

3. Cơ chế tác dụng của thuốc

Thuốc Carboplatin – thuộc nhóm alkyl hóa, điều trị ung thư thông qua cơ chế tác dụng cấp độ phân tử. Cụ thể, từ góc độ phân tử, cisplatin tạo ra sự thay đổi nhỏ trong cấu trúc hóa học, từ đó có ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động sinh học trong tế bào ung thư.  

Thuốc có tác dụng ức chế sự tổng hợp RNA, DNA và protein trong tế bào. Các hợp chất này rất quan trọng trong quá trình tế bào phân chia và phát triển. Bằng cách ngăn tế bào phân chia, thuốc Carboplatin ngăn ung thư phát triển. 

Cơ chế tác dụng của thuốc Carboplatin 

Cơ chế tác dụng của thuốc Carboplatin 

4. Chỉ định và chống chỉ định

Sau đây là chỉ định và chống chỉ định của Carboplatin:

4.2. Chỉ định

Thuốc Carboplatin được chỉ định trong những trường hợp sau: 

Carboplatin được dùng trong điều trị ung thư buồng trứng (đơn trị liệu và phối hợp). Cụ thể, liệu pháp kết hợp với thuốc chứa bạch kim như carboplatin là phác đồ ưu tiên để điều trị ban đầu ung thư biểu mô buồng trứng tiến triển. 

Carboplatin cũng được sử dụng đơn độc như liệu pháp bậc hai trong điều trị giảm nhẹ ung thư buồng trứng tái phát ở bệnh nhân mắc bệnh nhạy cảm với thuốc chứa bạch kim. 

Đối với bệnh ung thư buồng trứng giai đoạn đầu, Carboplatin  được sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp trong liệu pháp điều trị bổ trợ. 

Thuốc Carboplatin được dùng kết hợp trong điều trị ung thư phổi tế bào nhỏ.

Cisplatin được sử dụng trong phác đồ hóa trị liệu đồng thời với xạ trị ở bệnh nhân ung thư cổ tử cung giai đoạn tiến triển cục bộ. 

  • Ung thư đầu và cổ

Cisplatin cũng được chỉ định trong điều trị ung thư biểu mô tế bào vảy tái phát hoặc di căn ở đầu và cổ.

  • Khối u Wilms 

Khối u Wilms là một dạng ung thư thận, thường gặp ở trẻ em. Carboplatin giúp ngăn chặn và kiểm soát sự phát triển của khối u Wilms.

  • U não

Carboplatin được dùng trong điều trị giảm nhẹ các khối u não nguyên phát khác nhau, ở cả cấp độ thấp tiến triển hoặc tái phát ở trẻ em/ u thần kinh đệm tái phát ở người lớn. 

Carboplatin cũng được sử dụng trong điều trị u nguyên bào tủy tái phát.

  • U nguyên bào thần kinh

Carboplatin được chỉ định được sử dụng (dưới dạng liệu pháp kết hợp) để điều trị u nguyên bào thần kinh.

Carboplatin cũng được chỉ định trong điều trị ban đầu cho khối u tế bào mầm di căn không phải u tuyến tinh có tiên lượng tốt. Thông thường, việc sử dụng phác đồ carboplatin cho những bệnh nhân không dung nạp với Cisplatin.

Carboplatin cũng được dùng với liều cao ở một số bệnh nhân có khối u tế bào mầm tái phát hoặc điều trị bằng liệu pháp khác chưa mang lại hiệu quả.

  • U nguyên bào võng mạc

Đã được sử dụng kết hợp với etoposide ở một số ít trẻ em bị u nguyên bào võng mạc tái phát hoặc tiến triển.

Thuốc Carboplatin được chỉ định ở một số ít bệnh nhân bị ung thư vú di căn.

Chỉ định của thuốc Carboplatin   

Chỉ định của thuốc Carboplatin   

4.2.Chống chỉ định

Carboplatin chống chỉ định ở những bệnh nhân có đặc điểm/ tiền sử bệnh lý sau đây:

  • Tiền sử phản ứng nhạy cảm với carboplatin hoặc các hợp chất chứa bạch kim khác (ví dụ: cisplatin).

  • Suy tủy xương nghiêm trọng hoặc chảy máu đáng kể.

5. Liều dùng 

Liều dùng của mỗi bệnh nhân khi điều trị với thuốc Carboplatin là khác nhau. Liều dùng này sẽ được bác sĩ chỉ định dựa trên đáp ứng lâm sàng, các chỉ số sức khỏe về thận, huyết học và khả năng dung nạp của bệnh nhân để đạt được đáp ứng điều trị tối ưu với tác dụng phụ tối thiểu. 

Sau đây là liều dùng tham khảo đối với một số bệnh:

  • Bệnh ung thư buồng trứng

Liều điều trị ban đầu cho ung thư biểu mô buồng trứng tiến triển (Giai đoạn III và IV) là 300 mg/m2 da, dùng trong liệu pháp kết hợp. Liều này có thể được điều chỉnh trong lần điều trị tiếp theo tùy theo khả năng dung nạp huyết học của bệnh nhân với liều trước đó và độc tính nằm trong giới hạn chấp nhận được.

Một đợt điều trị carboplatin bao gồm 6 chu kỳ điều trị với mỗi chu kỳ là 4 tuần một lần đưa thuốc (hoặc lâu hơn nếu bị trì hoãn do độc tính về huyết học).

  • Điều trị thứ phát ung thư buồng trứng tiến triển

Ban đầu, thuốc Carboplatin được dùng đơn trị liệu với liều tiêm tĩnh mạch 360 mg/m2 da. Dùng thuốc 4 tuần một lần (hoặc lâu hơn nếu trì hoãn do độc tính về huyết học). Liều tiếp theo có thể điều chỉnh tùy theo khả năng dung nạp huyết học của bệnh nhân với liều trước đó và độc tính nằm trong giới hạn chấp nhận được.

  • Các khối u ác tính khác

Tùy theo các bệnh ung thư và mức độ tiến triển khác nhau, có thể tham khảo các phác đồ đã được công bố về liều lượng riêng. Cần lưu ý rằng việc sử dụng liều lượng Carboplatin  lớn hơn 400 mg/m2 da (đường tĩnh mạch) có thể dẫn đến độc tính huyết học đáng kể.

6. Cách dùng thuốc 

Cách dùng như thế nào? 

Thuốc Carboplatin được dùng theo đường tĩnh mạch (IV), đôi khi được tiêm dưới màng bụng (phúc mạc). Có thể pha loãng Carboplatin bằng dung dịch tiêm natri clorid 0,9% hoặc tiêm dextrose 5% đến nồng độ thấp tới 0,5 mg/ml. Thuốc được tiêm tĩnh mạch chậm trong khoảng thời gian ≥15 phút; hoặc cũng có thể được truyền tĩnh mạch liên tục trong 24 giờ.

Làm gì khi quên một liều? 

Thuốc Carboplatin là thuốc điều trị ung thư được quản lý rất nghiêm ngặt. Do đó, rất hiếm khi xảy ra trường hợp quên liều hay thiếu đợt điều trị. 

Nếu xảy ra tình huống không may, hoặc bệnh nhân bỏ lỡ thời gian tiếp nhận điều trị dẫn đến quên liều, hãy báo ngay cho bác sĩ để được tư vấn hướng xử lý! 

Làm gì khi sử dụng quá liều?

Trường hợp xảy ra quá liều do tiếp nhận điều trị nhiều hơn số đợt điều trị cần thiết thường hiếm khi xảy ra. Quá liều có thể biểu hiện bằng sự tiến triển của khối u hoặc độc tính cao hơn ngưỡng! 

Hãy báo ngay cho bác sĩ nếu bạn có bất cứ dấu hiệu cảnh báo nào của cơ thể!

Cách dùng thuốc Carboplatin 

Cách dùng thuốc Carboplatin   

7. Tác dụng phụ của thuốc 

Các thông tin về tác dụng phụ của thuốc, thận trọng và tương tác thuốc sau đây sẽ giúp người bệnh hiểu rõ và phối hợp điều trị tốt hơn.

7.1. Tác dụng phụ

Tác dụng phụ cần lưu ý của thuốc Carboplatin là:

  • Tác dụng phụ trên huyết học

Tác dụng phụ của thuốc Carboplatin chủ yếu là độc tính trên huyết học: giảm tiểu cầu, giảm bạch cầu, giảm bạch cầu trung tính và/hoặc thiếu máu. Ở liều lượng thông thường, giảm tiểu cầu phổ biến hơn và rõ rệt hơn giảm bạch cầu. Tình trạng giảm tiểu cầu có thể có thể diễn biến trầm trọng, đôi khi cần phải truyền máu. 

Bên cạnh đó, tình trạng ức chế tủy mức độ nghiêm trọng thường gặp hơn ở những bệnh nhân đã được điều trị bằng thuốc chống ung thư trước đó (đặc biệt là chế độ điều trị có chứa cisplatin), những người đang dùng hoặc gần đây đã dùng các thuốc ức chế tủy khác hoặc xạ trị, và những người bị suy thận. 

  • Gây nôn

Carboplatin được phân loại là thuốc chống ung thư có nguy cơ gây nôn với tỷ lệ 30–90% nếu không dùng thuốc chống nôn). Các đợt nôn cấp tính thường gặp nhất ở những bệnh nhân đã dùng phác đồ chống ung thư gây nôn trước đó (đặc biệt là phác đồ có chứa cisplatin) và ở những bệnh nhân dùng đồng thời các thuốc gây nôn khác.

Có thể giảm tỷ lệ buồn nôn và nôn khi truyền IV liên tục trong 24 giờ hoặc IV với liều chia trong 5 ngày liên tiếp thay vì truyền IV đơn lẻ.

  • Bệnh lý thần kinh ngoại biên

Người bệnh điều trị với thuốc Carboplatin có thể gặp các bệnh lý thần kinh ngoại biên về cảm giác (dị cảm). Tỷ lệ gặp tác dụng phụ này tăng ở bệnh nhân >65 tuổi và những người được điều trị kéo dài và/hoặc những người đã được điều trị bằng Cisplatin trước đó.

  • Hiệu ứng Otic – độc tính trên tai

Có thể xảy ra độc tính trên tai ở những bệnh nhân dùng Carboplatin liều thông thường kết hợp với Cyclophosphamide. Độc tính này cũng gặp khi sử dụng đồng thời các thuốc gây độc tai (ví dụ, aminoglycoside, furosemide, ifosfamide).

  • Độc tính trên mắt

Tình trạng mất thị lực được báo cáo ở những bệnh nhân dùng Carboplatin với liều cao hơn mức khuyến cáo thông thường. 

  • Tác dụng phụ trên gan

Chức năng gan có thể bị ảnh hưởng , biểu hiện thông qua các kết quả xét nghiệm chức năng gan ở những bệnh nhân dùng liều cao (>4 lần liều khuyến cáo thông thường) và ghép tủy xương.

Tác dụng phụ của thuốc Carboplatin

Tác dụng phụ của thuốc Carboplatin

7.2. Thận trọng

Thận trọng dùng Carboplatin cho bệnh nhân suy thận và người lớn tuổi (liên quan đến giảm chuyển hóa và chức năng thận).

Thận trọng dùng carboplatin cho đối tượng nào

Thận trọng dùng carboplatin cho đối tượng nào

7.3. Tương tác thuốc

Sau đây là tương tác đáng chú ý của Carboplatin với một số thuốc/ nhóm thuốc:

Thuốc hoặc liệu pháp

Sự tương tác

Khuyến cáo/ Hướng dẫn

Aminoglycoside

Tăng nguy cơ độc thận và/hoặc độc tai

Sử dụng kiểm soát

Furosemide

Tăng nguy cơ độc trên tai

Sử dụng kiểm soát

Ifosfamide

Tăng nguy cơ độc trên tai

Sử dụng kiểm soát

Thuốc chống ung thư

Điều trị chống ung thư trước đó có thể làm tăng nguy cơ ức chế tủy xương

Kiểm soát và cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ trong điều trị

Thuốc ức chế tủy

Có khả năng gây độc tính huyết học

Theo dõi cẩn thận; quản lý liều lượng và thời gian dùng thuốc để giảm thiểu tác dụng phụ độc hại

Xạ trị

Có khả năng gây độc tính huyết học

Theo dõi cẩn thận; quản lý liều lượng và thời gian dùng thuốc để giảm thiểu tác dụng phụ độc hại

8. Hạn chế tác dụng phụ của thuốc

Để hạn chế một số tác dụng không mong muốn khi điều trị với thuốc Carboplatin, người bệnh có thể tham khảo các hướng dẫn sau đây:

  • Hạn chế tác dụng phụ trên huyết học: 

Người bệnh cần được theo dõi tình trạng huyết học cẩn thận; thực hiện xét nghiệm công thức máu ngoại vi đều đặn. 

Ở những bệnh nhân bị ức chế tủy, hãy tạm dừng các chu kỳ tiếp theo cho đến khi số lượng bạch cầu trung tính là >2000/mm3 và số lượng tiểu cầu là >100.000/ mm3.

Điều trị nhiễm độc huyết học nghiêm trọng có thể bao gồm chăm sóc hỗ trợ, thuốc chống nhiễm trùng để điều trị biến chứng nhiễm trùng, truyền sản phẩm máu, cứu tủy xương tự thân, ghép tế bào gốc ngoại vi,…

  • Hạn chế tình trạng gây nôn

Điều trị trước bằng thuốc chống nôn có thể làm giảm tỷ lệ mắc và mức độ nghiêm trọng của tình trạng nôn khi điều trị với Carboplatin. Để phòng ngừa nôn cấp tính, khuyến cáo sử dụng thuốc chống nôn dùng trước Carboplatin.

  • Bệnh lý thần kinh ngoại biên

Theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu bệnh lý trên thần kinh ngoại biên để kịp thời có hướng khắc phục khi điều trị với thuốc Carboplatin.

  • Giảm độc tính trên tai

Người bệnh cần được theo dõi chức năng tai chặt chẽ. Đồng thời, cần tránh phối hợp các thuốc điều trị đồng thời gây độc trên tai. 

  • Giảm độc tính trên mắt

Thông thường, người bệnh có thể tự cải thiện và/hoặc phục hồi hoàn toàn thị lực xảy ra trong vòng vài tuần sau khi ngừng thuốc. Tuy nhiên, vẫn cần giám sát chặt chẽ thị lực của bệnh nhân trong quá trình điều trị ung thư với Carboplatin.

  • Tác dụng trên gan

Theo dõi chức năng gan thông qua kết quả xét nghiệm chức năng gan, đặc biệt là ở những bệnh nhân dùng liều cao (>4 lần liều khuyến cáo thông thường) và cần ghép tủy xương.

9. Thuốc Carboplatin giá bao nhiêu? 

Chi phí cho dung dịch truyền tĩnh mạch Carboplatin (10 mg/ml) là khoảng $14 (khoảng 350.000 VNĐ) cho thể tích 5ml. Tuy nhiên chi phí này mới chỉ bao gồm thuốc Carboplatin, chưa bao gồm chi phí điều trị khác (nằm viện nội trú, số đợt điều trị thuốc, các thuốc khác dùng kèm theo,…). Để biết chính xác tổng chi phí này, hãy liên hệ với bác sĩ điều trị của bạn để được giải đáp. 

Cần lưu ý rằng, Carboplatin là thuốc điều trị ung thư, được kê đơn theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Do đó, tuyệt đối không được tự ý sử dụng thuốc này để tránh gặp các rủi ro và nguy cơ về sức khỏe!

Trên đây là toàn bộ thông tin về thuốc Carboplatin trong điều trị ung thư. Mong rằng những thông tin hữu ích này sẽ giúp ích nhiều cho người bệnh trong quá trình điều trị với Carboplatin và lạc quan vượt qua ung thư! Nếu có bất cứ thắc mắc nào về ung thư hay sản phẩm King Fucoidan hãy liên hệ ngay qua số Hotline 1800 0069 để được giải đáp nhé.

 

Nguồn: https://kingfucoidan.vn