Sau khi điều trị thành công thì ung thư đại tràng tái phát là nỗi lo sợ của đa số bệnh nhân và gia đình. Theo thống kê của Trung tâm Ung thư Sloan – Kettering, trong 1.320 người ung thư đại tràng di căn sẽ có 243 người bị tái phát (tỷ lệ khoảng 18%). Vậy nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa như thế nào, cùng đi tìm qua bài viết dưới đây nhé!

Ung thư đại tràng tái phát

Ung thư đại tràng tái phát

1. Ung thư đại tràng tái phát là gì?

Ung thư đại tràng tái phát là tình trạng xuất hiện các tế bào ác tính trở lại sau khi điều trị triệt căn ung thư đại tràng. Nguy cơ tái phát sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giai đoạn, mức độ tiến triển, di căn và phương pháp điều trị đã từng tiến hành.

Một số trường hợp tái phát ung thư đại trực tràng không xuất hiện bất kỳ biểu hiện gì. Do các tế bào ung thư mới bắt đầu quay trở lại, khối u còn bé nên chưa gây ra các triệu chứng. Sau một thời gian, khối u gia tăng về kích thước, dấu hiệu sẽ ngày càng rõ rệt hơn.

2. Các dạng ung thư đại tràng tái phát

Ung thư đại tràng tái phát được chia thành 3 dạng thường gặp như sau:

  • Tái phát cục bộ: Có nghĩa là khối u quay trở lại tại vị trí ban đầu tại đại trực tràng. Thường xuất hiện tại vị trí miệng nối đường ruột, trong lòng ruột ở vị trí cao hoặc thấp hơn diện cắt 1 vài cm. Nó gây ra các triệu chứng tại đây như bán tắc ruột, rối loạn đại tiện. Những biểu hiện này chỉ thoáng qua và dễ bị bỏ sót.

  • Tái phát tại khu vực xung quanh: Các tế bào ung thư có thể còn sót lại tại các hạch bạch huyết xung quanh khối u ban đầu. Nếu phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị không loại bỏ được hết chúng, sau một thời gian khối u sẽ bắt đầu tái phát tại đây.

  • Tái phát xa: Khối u có thể di căn xa mà ở thời điểm phẫu thuật không đánh giá được. Do đó bỏ sót và sau đó tế bào ung thư có thể phát triển trở lại.

Các khối u tái phát xa

Các khối u tái phát xa

3. Ung thư đại trực tràng tái phát do nguyên nhân nào?

Các tế bào ung thư đại tràng có thể “ngủ đông”, tránh khỏi quá trình điều trị, và “tỉnh dậy” sau một thời gian và hình thành khối u. Một số yếu tố được xem là nguyên nhân ung thư đại tràng tái phát, bao gồm:

3.1. Nguyên nhân khách quan

Nguyên nhân khách có thể khiến ung thư đại tràng quay trở lại như:

  • Tế bào ung thư chưa được loại bỏ hoàn toàn: Việc điều trị trước đó có thể thành công, nhưng các phương pháp điều trị chưa thể loại bỏ hoàn toàn tế bào ác tính và chính có thể hình thành khối u trở lại. Một số tế bào ung thư siêu nhỏ không thể phát hiện bằng các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh vì thế nguy cơ tái phát không thể tránh khỏi.

  • Khối u di căn xa không được phát hiện qua thăm khám: Một số tế bào ung thư di căn xa mà trong quá trình thăm khám không được phát hiện. Do đó chỉ có khối u nguyên phát được xử lý, tế bào di căn tiếp tục phát triển và hình thành khối u.

  • Còn các tế bào ung thư trong hệ bạch huyết: Việc phẫu thuật và nạo vét hạch vùng có thể không lấy được hết các hạch có ung thư. Nếu những tế bào này không mẫn cảm với hóa xạ trị thì rất dễ gặp tình trạng ung thư tái phát.

3.2. Nguyên nhân chủ quan

Nguyên nhân chủ quan là những nguyên nhân phổ biến hay gặp ở bệnh nhân ung thư đại tràng tái phát. Người bệnh sau khi được điều trị khỏi vẫn tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ và chưa hạn chế được chúng, dẫn tới bệnh quay trở lại.

Một số nguyên nhân chủ quan có thể khiến tái phát ung thư đại tràng như:

  • Không chấp nhận và tuân thủ điều trị: Nhiều trường hợp người bệnh được chỉ định hóa xạ trị sau phẫu thuật nhưng lại không thực hiện. Nguyên nhân có thể do thể trạng yếu, kinh tế gia đình không cho phép hoặc tâm lý. Đây chính là điều kiện để các tế bào ác tính tiếp tục phát triển và hình thành khối u trở lại.

Người bệnh không tuân thủ điều trị

Người bệnh không tuân thủ điều trị

  • Tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ, bao gồm:

    • Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh: Các thực phẩm chế biến sẵn, nướng, chiên có thể chứa nhiều gốc tự do làm tăng nguy cơ tổn thương gen, tăng khả năng ung thư.

    • Hút thuốc lá, uống rượu bia: Thuốc lá có chứa các thành phần làm tăng nguy cơ ung thư. Còn rượu bia có thể bào mòn cơ thể, dẫn tới giảm khả năng miễn dịch, tạo điều kiện cho khối u tái phát.

    • Ít vận động: Việc lười vận động có khả năng làm trì trệ việc trao đổi chất, kéo theo rất nhiều bệnh lý. Chúng làm suy giảm hệ miễn dịch và khiến ung thư đại tràng tái phát.

    • Béo phì: Các tế bào mỡ xuất hiện quá nhiều, dẫn tới sản xuất quá nhiều hormone gây rối loạn trao đổi chất. Do đó tăng nguy cơ xuất hiện tế bào bất thường trong cơ thể, dẫn tới ung thư.

Xem thêm>>> Nguyên nhân gây ung thư đại trực tràng không thể bỏ qua

4. Dấu hiệu nhận biết ung thư đại tràng tái phát

Biểu hiện của ung thư đại tràng tái phát có những điểm khác biệt so với các triệu chứng ung thư đại tràng nguyên phát. Cụ thể các dấu hiệu thường gặp như:

Đau lưng hoặc vùng chậu

Khối u mới được hình thành do tái phát có thể xuất hiện cạnh cột sống, chèn ép thành bụng và gây ra cảm giác đau vùng chậu, lưng, hông. Triệu chứng này tương tự với các biểu hiện của khối u nguyên phát, không có nhiều khác biệt. Vì thế, khi thấy xuất hiện đau đớn kéo dài bạn nên chủ động tìm hiểu và thăm khám nếu cần thiết.

Đau lưng hoặc đau vùng chậu

Đau lưng hoặc đau vùng chậu

Co thắt dạ dày

Khối u tái phát tiết ra các hormone hoặc hóa chất gây rối loạn nhu động ruột, gây đau thắt từng cơn dại dạ dày. So với ung thư đại tràng nguyên phát, thì các triệu chứng lúc này đột ngột, nặng và tiến triển nhanh hơn

Nguyên nhân được cho là do quá trình điều trị tác động lên đường ruột, do đó nó dễ gặp các vấn đề hơn. Khi khối u xuất hiện, dấu hiệu sẽ xảy ra sớm và nặng nề hơn rất nhiều.

Thay đổi đặc điểm phân

Các khối u đường tiêu hóa nói chung và ung thư đại tràng nói riêng đều gây thay đổi khuôn phân với biểu hiện phân mỏng dẹt. Quá trình phẫu thuật làm lòng ruột thu hẹp so với bình thường. Khi khối u thứ phát xuất hiện thì biểu hiện này thay đổi rất nhanh, dễ dàng nhận biết.

Phân có lẫn máu

Bề mặt khối u thường mùn nát và rất dễ xảy ra tình trạng chảy máu. Đặc biệt là khối u thứ phát phát triển trên chính lòng ruột đã tổn thương. Khi phân di chuyển qua đó làm tổn thương bề mặt khiến máu chảy ra và theo phân ra ngoài. 

Trường hợp ung thư đại tràng tái phát triệu chứng này xuất hiện khá dữ dội. Thậm chí, người bệnh có thể phải nhập viện vì chảy máu nhiều, mệt mỏi, sụt cân nhanh.

Táo bón

Khối u hình thành trở lại trong lòng ruột, chèn ép và ảnh hưởng tới quá trình bài tiết phân, dẫn tới tình trạng đi ngoài hoặc táo bón. Với đặc điểm là những đợt phân cứng, khó đại tiện, ngứa và tức khó chịu vùng hậu môn.

Nôn nhiều

Một trong những dấu hiệu của sự thay đổi ở hệ thống tiêu hóa chính là buồn nôn, nôn nhiều. Ung thư đại tràng tái phát thì triệu chứng này xuất hiện đột ngột với cường độ mạnh hơn rất nhiều. Bởi khối u choán chỗ lòng ruột, gây tắc nghẽn tiêu hóa.

Nôn nhiều

Nôn nhiều

Đầy hơi chướng bụng

Sau quá trình điều trị ung thư đại trực tràng nguyên phát bằng các phương pháp như phẫu thuật, có thể làm cho lòng đường ruột bị hẹp hơn. Do đó, khi khối u trở lại, mức độ tắc nghẽn tăng hơn so với trước, lưu thông dịch tiêu hóa khó khăn hơn rất nhiều. Triệu chứng đầy hơi, chướng bụng sẽ xuất hiện sớm với mức độ nặng hơn rất nhiều.

Thiếu máu

Nếu tình trạng thiếu máu ở ung thư đại tràng nguyên phát diễn ra âm thầm, thậm chí là sau vài tháng bệnh nhân mới nhận ra. Thì tình trạng này ở bệnh nhân tái phát tiến triển nhanh chỉ khoảng vài tuần. Trường hợp người bệnh có triệu chứng thiếu máu và từng có tiền sử mổ ung thư đại tràng thì cần được thăm khám ngay lập tức.

Dấu hiệu ung thư đại tràng tái phát có thể nhầm lẫn với các bệnh thông thường và bị bỏ qua. Bệnh nhân nên chủ động tầm soát ung thư đại tràng định kỳ mỗi năm để theo dõi chính xác tiến triển của bệnh.

5. Phương pháp chẩn đoán

K đại tràng tái phát nếu được chẩn đoán sớm có khả năng chữa khỏi một lần nữa cao hơn rất nhiều. Một số phương pháp được áp dụng để chẩn đoán tình trạng tái phát bao gồm:

  • Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu tìm protein có tên kháng nguyên CEA – carcinoembryonic. Nếu bạn bị ung thư đại tràng tái phát thì mức kháng nguyên CEA trong máu thường tăng cao.

  • Nội soi đại trực tràng: Thông qua ống hậu môn, một ống linh hoạt nhỏ có gắn đèn và camera siêu nhỏ đi vào đại tràng, trực tràng. Bác sĩ sẽ quan sát các hình ảnh ghi nhận từ camera để phát hiện khối u trong đại tràng.

  • Sinh thiết: Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể lấy một mẫu niêm mạc đại tràng và quan sát dưới kính hiển vi. Qua đó phát hiện các dấu hiệu bất thường nhận biết tái phát khối u đại tràng.

Ngoài ra, nếu cần thiết bác sĩ sẽ đề nghị bạn thực hiện các chẩn đoán hình ảnh khác như chụp cắt lớp (CT) dạ dày, ngực và xương chậu để xác định ung thư đại tràng di căn hay không.

Xét nghiệm máu chẩn đoán ung thư đại tràng tái phát

Xét nghiệm máu chẩn đoán ung thư đại tràng tái phát

6. Điều trị ung thư đại tràng tái phát

Để xác định phương pháp điều trị ung thư đại tràng trong trường hợp tái phát sao cho phù hợp và hiệu quả nhất cho người bệnh, bác sĩ sẽ cần xem xét nhiều yếu tố như:

  • Vị trí của khối u tái phát

  • Kích thước khối u

  • Phạm vi, các tổ chức bị ảnh hưởng

  • Tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh

  • Các phương pháp đã được áp dụng điều trị trong lần trước và hiệu quả đạt được

  • Tác dụng phụ gặp phải trong lần chữa trị trước

  • Triệu chứng hiện tại của bệnh nhân

Một số phương pháp thường được áp dụng khi tái phát như:

  • Phẫu thuật: Phẫu thuật cắt bỏ khu vực ruột già bị ảnh hưởng nếu khối u xuất hiện tại cùng một nơi với khối u nguyên phát.

  • Hóa trị: Hóa trị được chỉ định với mục đích thu nhỏ khối u, hỗ trợ cho quá trình phẫu thuật dễ dàng và thành công hơn. Các loại thuốc được sử dụng có thể khác với lần đầu điều trị để ngăn chặn tình trạng kháng thuốc của tế bào ung thư.

  • Xạ trị: Bên cạnh hóa trị và phẫu thuật thì xạ trị cũng là phương pháp được chỉ định trong tái phát. Đặc biệt là với những bệnh nhân chưa bị nhiễm phóng xạ ở lần điều trị trước.

  • Điều trị triệu chứng: Trường hợp di căn tới các cơ quan khác, bệnh không chỉ được phẫu thuật cắt bỏ khối u. Mà còn điều trị các triệu chứng, giảm bớt đau đớn và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

7. Ung thư đại tràng tái phát sống được bao lâu?

Ung thư đại tràng tái phát nếu được phát hiện và điều trị sớm thì cơ hội kéo dài tuổi thọ càng cao. Cụ thể, theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, tỷ lệ bệnh nhân có khả năng sống sót trong vòng 5 năm theo từng giai đoạn:

  • Giai đoạn I: 74%

  • Giai đoạn IIB: 59%

  • Giai đoạn IIC: 37%

  • Giai đoạn IIIB: 46%

  • Giai đoạn IIIC: 28%

  • Giai đoạn IV: 6%

Do đó, bạn nên chú ý tới các dấu hiệu bất thường, thăm khám thường xuyên để chủ động phát hiện và điều trị ngay từ những giai đoạn sớm.

Chủ động thăm khám phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm

Chủ động thăm khám phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm

8. Làm sao để phòng ngừa ung thư đại tràng tái phát?

Sau điều trị thì các biện pháp chăm sóc đóng vai trò hết sức quan trọng trong phục hồi và ngăn ngừa tái phát. Bên cạnh đó, một số lưu ý giúp bạn phòng ngừa ung thư đại tràng tái phát như:

8.1. Khám và tầm soát định kỳ

Tái khám định kỳ sau điều trị giúp người bệnh được kiểm tra toàn diện và tầm soát ung thư tái phát. Các phương pháp chẩn đoán, xét nghiệm cần thực hiện và tần suất sẽ dựa trên nguy cơ và sức khỏe tổng thể của người bệnh.

Trong 3 năm đầu tiên sau điều trị, bệnh nhân được yêu cầu tầm soát định kỳ ung thư 3 – 6 tháng/lần. Sau khi bước qua năm thứ 4 thì tần suất giảm xuống 1 năm/lần. Điều này rất cần thiết để người bệnh theo dõi sức khỏe và phát hiện sớm nếu ung thư đại tràng tái phát trở lại.

8.2. Tăng cường vận động

Tăng cường vận động giúp cơ thể khỏe mạnh, hạn chế các bệnh lý “ghé thăm” trong đó có ung thư. Nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên hoạt động thể chất sau điều trị có nguy cơ tái phát ung thư đại trực tràng và nguy cơ tử vong thấp hơn rất nhiều. 

Ngoài ra, hoạt động thể chất còn liên quan tới khả năng hồi phục và cải thiện chất lượng cuộc sống sau điều trị. Sau thời gian điều trị và chăm sóc sau phẫu thuật, bạn cần tập luyện và vận động theo lộ trình của bác sĩ. Các bác sĩ sẽ đưa ra cho bạn kế hoạch luyện tập an toàn và hiệu quả nhất, không tự ý thay đổi lộ trình.

Tăng cường vận động

Tăng cường vận động

8.3. Chế độ ăn uống lành mạnh

Các thực phẩm có khả năng làm tăng nguy cơ tái phát ung thư đại tràng như chất béo, đồ nướng, thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, đường tinh luyện,… Vì vậy người bệnh nên hạn chế và thay thế các loại thực phẩm này để ngăn ngừa ung thư đại tràng tái phát.

Nên bổ sung vào thực đơn cho người ung thư đại tràng sau điều trị các thực phẩm như rau, ngũ cốc, trái cây, thịt gà, cá,… Thời gian đầu sau phẫu thuật nên lựa chọn các món ăn mềm, dễ tiêu hóa, giảm gánh nặng cho đại tràng.

8.4. Hạn chế thuốc lá, rượu bia

Thuốc lá và rượu bia là 2 “thủ phạm” gây ung thư đại tràng tái phát hàng đầu nếu sử dụng thường xuyên sau khi điều trị thành công. Hút thuốc còn có thể mang tới nhiều bệnh lý khác, gây suy giảm miễn dịch và tạo cơ hội cho khối u trở lại.

Thống kê cho thấy người hút thuốc hoặc uống rượu bia có khả năng tử vong vì ung thư hoặc ung thư tái phát cao gấp nhiều lần so với người không hút. 

8.5. Duy trì cân nặng ổn định, tránh béo phì

PAR2 là một loại protein gây viêm được các nhà khoa học phát hiện trong các tế bào mỡ bụng ở người thừa cân, béo phì. Viêm mãn tính có khả năng dẫn tới tổn thương DNA và làm tăng nguy cơ tái phát ung thư.

Bởi vậy, bệnh nhân kiểm soát tốt trọng lượng cơ thể thông qua chế độ ăn, tập luyện hợp lý. Lưu ý nếu bạn nghĩ tới việc giảm cân thì cần thảo luận với bác sĩ nếu vừa mới kết thúc điều trị ung thư đại tràng.

Duy trì cân nặng ổn định, tránh béo phì

Duy trì cân nặng ổn định, tránh béo phì

8.6. Sử dụng sản phẩm hỗ trợ, phòng tái phát

Hiện nay, có khá nhiều sản phẩm hỗ trợ phòng tái phát ung thư đại tràng ra đời. Trong đó nổi bật nhất là dòng sản phẩm Fucoidan, đặc biệt là với sự kết hợp cùng nấm Agaricus.

Fucoidan được chiết xuất từ các loại tảo nâu đại dương. Từ khi phát hiện đến nay, hàng ngàn công trình nghiên cứu về hoạt chất này đã ra đời. Không phải tự nhiên mà Fucoidan lại là hoạt chất nổi tiếng đến như vậy trong cộng đồng u bướu.

Nấm Agaricus với hoạt chất chính là các Beta – glucan có khả năng hỗ trợ tăng cường sức đề kháng thông qua thúc đẩy các tế bào miễn dịch hoạt động tốt nhất. Khi kết hợp cùng Fucoidan gia tăng hiệu quả, mang lại tác dụng hiệp đồng vượt trội như:

  • Kích thích quá trình tự chết của tế bào ác tính và cắt đi nguồn dinh dưỡng nuôi khối u

  • Ngăn ngừa hình thành mạch máu mới, không cho khối u có cơ hội xâm lấn và di căn

  • Tăng cường hệ miễn dịch và sức đề kháng, giúp thể trạng tăng lên, phòng ngừa ung thư tái phát

  • Hạn chế các tác dụng phụ trong hóa xạ trị như buồn nôn, mệt mỏi, tiêu chảy,…

King Fucoidan & Agaricus hay còn gọi là Fucoidan Vua là sản phẩm với sự kết hợp của 2 thành phần trên. Bạn có thể tìm hiểu thêm về sản phẩm bằng cách liên hệ với các Dược sĩ qua tổng đài miễn cước 1800 0069 (trong giờ hành chính) hoặc 0243 9963 961 (ngoài giờ hành chính).

Ung thư đại tràng tái phát rất nguy hiểm và có thể ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh. Tích cực tầm soát, thăm khám định kỳ và thực hiện các biện pháp phòng bệnh là hết sức cần thiết. Hy vọng qua bài viết trên bạn đã có thêm nhiều thông tin hữu ích và chúc bạn thật nhiều sức khỏe!

Nguồn: https://kingfucoidan.vn