King Fucoidan Nhật Bản hỗ trợ điều trị ung thư

Thực đơn cho người bị cắt dạ dày có vai trò rất quan trọng đến khả năng phục hồi của người bệnh. Bởi vì sau cắt dạ dày, thời gian thức ăn ở trong dạ dày sẽ ngắn hơn, dịch tiết acid cũng giảm đi. Vì vậy nếu không xây dựng một thực đơn hợp lý sẽ khiến người bệnh khó hấp thu được chất dinh dưỡng từ thức ăn.

Thực đơn cho người bị cắt dạ dày sẽ giúp họ nhanh chóng phục hồi sức khỏe

1. Cắt dạ dày có ảnh hưởng đến việc ăn uống không?

Phẫu thuật cắt dạ dày là chỉ định phẫu thuật can thiệp trong trường hợp ung thư dạ dày, thủng dạ dày hoặc viêm loét dạ dày nghiêm trọng. 

Sau khi cắt dạ dày, quá trình tiêu hóa của người bệnh sẽ bị ảnh hưởng, giảm khả năng hấp thu chất dinh dưỡng từ thức ăn.

Vì thế nếu không nghiên cứu một thực đơn cho người bị cắt dạ dày phù hợp có thể dẫn đến thiếu năng lượng, protein, làm chậm khả năng phục hồi, tăng nguy cơ gặp biến chứng sau mổ cắt dạ dày, kéo dài thời gian nằm viện và tăng nguy cơ tái phát bệnh sau khi ra viện. 

2. Nhu cầu dinh dưỡng sau khi cắt dạ dày

Chế độ dinh dưỡng đóng góp vai trò quan trọng đối với người cắt dạ dày để điều trị ung thư, đặc biệt là nhóm chất đạm giúp vết mổ nhanh liền hơn, giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Dưới đây là nhu cầu dinh dưỡng của người bệnh sau khi trải qua ca phẫu thuật cắt dạ dày:

2.1. Giai đoạn từ 0-24 giờ sau mổ:

Đây là giai đoạn thân nhiệt người bệnh tăng, liệt cơ do tác dụng của thuốc gây mê, dẫn đến liệt ruột, chướng bụng, người mất sức, mệt lả. Người bệnh được nuôi dưỡng hoàn toàn qua đường tĩnh mạch. Chế độ dinh dưỡng trong giai đoạn này như sau:

• Năng lượng cần thiết: 20-25 kcal/kg/ngày

• Chất đạm: 1,2-1,5g/kg/ngày tương ứng với 20% năng lượng

• Tỷ lệ chất đạm/chất béo/chất đường trong chế độ ăn của người sau cắt dạ dày lần lượt là: 20:30:50%

• Bù đủ vitamin, khoáng chất, đảm bảo cần dịch cho người bệnh

Giai đoạn đầu, dinh dưỡng của người bệnh chủ yếu được cung cấp qua đường truyền tĩnh mạch

2.2. Giai đoạn từ 24-48 giờ sau mổ

Đến giai đoạn này, nhu động ruột đã bắt đầu hoạt động trở lại, người bệnh có thể trở tỉnh táo hơn, có thể bắt đầu trung tiện, có cảm giác đói nhưng vẫn chán ăn. Vì đây là giai đoạn khởi động ruột nên có thể bắt đầu nuôi bằng đường tiêu hóa, nhưng chủ yếu vẫn là dinh dưỡng qua tĩnh mạch. Nuôi dưỡng qua đường tiêu hóa chỉ chiếm 15-20%, thức ăn lúc này chủ yếu ở dạng lỏng ví dụ như cháo hoặc sữa cho người ung thư dạ dày.

Nhu cầu dinh dưỡng của người ung thư dạ dày trong giai đoạn này như sau:

• Năng lượng cần thiết: 30kcal/kg/ngày

• Chất đạm: 1,2-1,5g/kg/ngày

• Chất béo: Chiếm khoảng 15-20% tổng năng lượng

• Chất đường bột: Chiếm khoảng 55-60% tổng năng lượng

• Bổ sung đủ vitamin và muối khoáng cho người bệnh.

Trong giai đoạn này, thực đơn cho người bị cắt dạ dày khá đơn giản, tuy nhiên cần chia thành nhiều bữa trong ngày, mỗi bữa khoảng 30-50ml thức ăn.

2.3. Giai đoạn 2-3 ngày tiếp theo sau phẫu thuật

Sau 2-3 ngày sau phẫu thuật, người bệnh cần tăng cường dinh dưỡng qua đường tiêu hóa, đồng thời vẫn phải phối hợp với dinh dưỡng tĩnh mạch. Chú ý chế biến thức ăn cho người cắt dạ dày cần mềm, lỏng, dễ tiêu hóa như cháo, súp, sữa, sinh tố… Chia thành 6-8 bữa trong ngày, mỗi bữa cách nhau từ 3-4 tiếng. Có thể nuôi dưỡng qua đường miệng hoặc ống thông.

Nhu cầu dinh dưỡng của người cắt dạ dày sau 2-3 ngày:

• Năng lượng cần thiết: 30-35 kcal/kg/ngày.

• Chất đạm: 1,2-1,5g/kg/ngày.

• Chất béo: 15-20% tổng năng lượng

• Chất đường bột: Chiếm khoảng 55-60% tổng năng lượng

• Bổ sung đủ vitamin và muối khoáng cho người bệnh.

Ban đầu thực đơn cho người cắt dạ dày cần ưu tiên các món ăn loãng để dễ tiêu hóa và hấp thu

2.4. Giai đoạn phục hồi sau phẫu thuật cắt dạ dày

Thông thường, đến giai đoạn này người bệnh cần cung cấp nhiều chất dinh dưỡng để nhanh phục hồi, đồng thời đã có thể ăn hoàn toàn bằng đường miệng. Do đó thực đơn cho người bị cắt dạ dày cũng đòi hỏi phải phong phú hơn, cải thiện tình trạng chán ăn của người bệnh.

Yêu cầu thực đơn cho người bị cắt dạ dày cần đảm bảo các nguyên tắc sau:

• Năng lượng cần thiết 35-40 kcal/kg/ngày

• Chất đạm: 1,5-2g/kh/ngày, ưu tiên bổ sung đạm có nguồn gốc thực vật. Ví dụ như thịt, cá, trứng sữa, các loại đậu đỗ để tăng cường protein

• Chất béo: Chiếm 15-20% tổng năng lượng, trong đó ưu tiên các chất béo không no, dầu thực vật.

• Chất đường bột: Chiếm khoảng 60-65% tồng năng lượng.

• Cung cấp vitamin, khoáng chất bằng các loại trái cây giàu vitamin C, vitamin B.

• Cho người bệnh uống đủ nước: Lượng nước cần cung cấp tương đương với tổng thể tích nước tiểu 24 giờ ngày hôm trước và nước mất qua ống dẫn lưu.

3. Các vấn đề dinh dưỡng thường gặp ở người sau mổ cắt dạ dày

Phẫu thuật cắt bỏ dạ dày đã loại bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày, dẫn đến dạ dày nhỏ hơn so với bình thường, khả năng lưu trữ thức ăn cũng như tiết dịch vị cũng bị giảm đi, do đó có thể dẫn đến tiêu hóa sau:

3.1. Hội chứng Dumping

Nguyên nhân là do thức ăn di chuyển từ dạ dày xuống ruột quá nhanh gây ra các triệu chứng buồn nôn. đầy bụng, đau tức thượng vị, vã mồ hôi, ngất… Các triệu chứng này có thể xuất hiện trong 10-30 phút sau khi ăn hoặc 1-3 tiếng sau ăn.

Biện pháp phòng tránh biến chứng này như sau:

• Chia nhỏ bữa ăn thành 6-8 bữa/ngày, thay vì 3-4 bữa như trước kia.

• Ăn ở tư thế nửa nằm, nửa ngồi để giảm tốc độ thức ăn đi xuống ruột.

• Hạn chế uống nước trong khi ăn, trước hoặc sau khi ăn nên uống 30-60ml nước

• Tránh các thực phẩm có hàm lượng đường cao như bánh kẹo, nước ngọt, siro…

• Ăn chậm, nhai kỹ, không nên nằm trong vòng 30 phút sau khi ăn xong.

Hội chứng Dumping khiến người bệnh cảm thấy buồn nôn sau khi ăn

3.2. Đờ dạ dày

Biến chứng sau mổ dạ dày này có biểu hiện đầy hơi, khó chịu, no lâu, nôn ra thức ăn không tiêu hóa từ vài giờ hoặc vài ngày trước.

Nguyên nhân là do trong quá trình cắt dạ dày, người bệnh bị cắt luôn dây thần kinh phế vị, dẫn đến giảm tiết enzyme tiêu hóa, làm thay đổi pH ruột non, vi khuẩn có hại sinh sôi nhiều hơn.

Lời khuyên: Bổ sung sữa chua vào thực đơn cho người bị cắt dạ dày để cải thiện hệ vi sinh đường ruột, cung cấp lợi khuẩn tiêu hóa thức ăn.

3.3. Giảm hấp thu chất dinh dưỡng

Đây là vấn đề mà hầu hết người cắt dạ dày nào cũng có thể gặp phải, do thời gian thức ăn trong đường tiêu hóa bị rút ngắn. 

• Kém hấp thu mỡ: Do giảm sự co bóp, bài tiết dịch vị và thức ăn chuyển động quá nhanh nên tăng lượng thức ăn có kích thước lớn vào ruột non. Việc giảm hấp thu chất béo sẽ kéo theo giảm hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A, E, K…. Có thể cho người bệnh thử ăn một lượng chất béo rất nhỏ, sau đó tăng từ từ lượng chất béo trong bữa ăn hàng ngày.

• Không dung nạp lactose: Để dung nạp lactose (một loại đường có trong sữa) cần có enzyme lactase, nhưng enzyme này bị ảnh hưởng sau khi phẫu thuật cắt dạ dày, dẫn đến giảm khả năng dung nạp lactose. Tình trạng này gây ra đầy hơi, trướng bụng sau khi tiêu thu sữa và các sản phẩm từ sữa. Khi đó bạn cần loại bỏ bớt sữa ra khỏi thực đơn cho người bị cắt dạ dày.

• Thiếu vitamin B12 và sắt: Bởi vì các yếu tố nội trong dạ dày đảm nhiệm chức năng hấp thu vitamin B12. Sau khi cắt dạ dày, khả năng hấp thu vitamin B12  và sắt bị suy giảm. Khi đó bạn cần bổ sung các vi chất này theo chỉ định của bác sĩ.

Tùy vào tình trạng người bệnh sau khi phẫu thuật và các biến chứng mà họ gặp phải, mà thực đơn cho người bị cắt dạ dày sẽ thay đổi sao cho phù hợp.

Không dung nạp lactose là tình trạng thường gặp sau cắt dạ dày

4. Lựa chọn thực phẩm cho bệnh nhân phẫu thuật dạ dày

Lựa chọn thực phẩm cho bất kỳ đối tượng nào cũng cần bổ sung đầy đủ 5 nhóm dưỡng chất cơ bản sau:

• Chất bột đường (Glucid): Đây là nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể, tuy nhiên không nên ăn quá nhiều sẽ làm tăng đường máu, khiến quá trình liền sẹo bị ảnh hưởng. Đồng thời, người bệnh cũng cần hạn chế các thực phẩm có hàm lượng đường cao như bánh kẹo, trái cây, nước ngọt để phòng ngừa hội chứng Dumping. Nên ưu tiên sử dụng các thực phẩm giàu glucid từ khoai lang, bột mì nguyên cám, yến mạch…

• Chất đạm (Protein): Nhóm chất này có vai trò vô cùng quan trọng đối với người bệnh sau phẫu thuật, vì nó sẽ giúp vết mổ mau lành hơn, giảm khả năng teo cơ do nằm bất động lâu ngày. Người bệnh nên sử dụng các thực phẩm giàu protein từ động vật (thịt, cá, trứng, sữa) và thực vật (vừng, đậu, đỗ).

• Chất béo (Lipid): Trong thực đơn của người bị cắt dạ dày nên ưu tiên sử dụng các chất béo không no, có nguồn gốc thực vật.

• Vitamin và khoáng chất: Cần đảm bảo cung cấp đủ vitamin và các nguyên tố vi lượng trong chế độ ăn của người cắt dạ dày, đặt biệt là sắt, acid folic và canxi… Thành phần này chủ yếu có trong thịt, cá, hải sản…

• Chất xơ: Ưu tiên các thực phẩm giàu chất xơ hòa tan, giúp ngăn ngừa táo bón, làm chậm quá trình di chuyển của thức ăn trong dạ dày, chủ yếu có trong các loại rau củ, trái cây tốt cho người bệnh ung thư dạ dày

Chế độ ăn cần cung cấp đầy đủ và đa dạng 5 nhóm chất cơ bản 

5. Gợi ý một thực đơn cho người bị cắt dạ dày

Thực đơn cho người bị cắt dạ dày có cân nặng từ 55-60kg, người bệnh đã chuyển sang giai đoạn phục hồi, năng lượng cần thiết cho một ngày là 1800kcal.

Tổng lượng thực phẩm cần ăn trong ngày bao gồm:

• 40g gạo tẻ.

• 450g khoai lang

• 210g thịt 

• 400ml sữa 

• 150g trái cây chín

• 200g rau xanh

• 30ml dầu thực vật

• Dùng ít hơn 5g muối/ngày

Thực đơn mẫu bạn có thể tham khảo như sau:

Thực đơn mẫu cho bệnh nhân sau cắt dạ dày ở giai đoạn hồi phục

Trên đây là thực đơn cho người bị cắt dạ dày tham khảo, theo các nguyên tắc dinh dưỡng. Tốt nhất bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để đưa ra một thực đơn phù hợp nhất với tình trạng của người bệnh.

Để biết thêm thông tin về sản phẩm King Fucoidan hoặc cần tư vấn về bệnh ung thư dạ dày và chế độ dinh dưỡng cho người bị ung thư dạ dày hãy gọi tổng đài dành riêng cho bệnh nhân ung thư  18000069 (miễn phí cước gọi giờ hành chính) hoặc 02439963961 (ngoài giờ hành chính).