Xạ trị xong có phải cách ly không? hóa trị và xạ trị cần lưu ý những gì? Có cách nào giúp giảm tác dụng phụ của hóa, xạ trị không? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp đầy đủ các vấn đề về hóa và xạ trị.

Xạ trị ung thư là gì?

xa-tri-xong-co-phai-cach-ly-khong

Xạ trị là phương pháp điều trị ung thư dưới sự tác động của bức xạ ion hóa và tia X mang năng lượng cao vào vị trí của các tế bào K (tế bào ung thư). Nó phá vỡ tế bào ung thư, làm ngăn chặn sự phát triển của các tế bào ung thư mới và tiêu diệt các tế bào ung thư cũ.

Bệnh nhân xạ trị có cần cách ly không?

Để trả lời bệnh nhân xạ trị có cần cách ly không cần xác định bệnh nhân được xạ trị dưới hình thức nào. Tùy hình thức xạ trị khác nhau mà có thể có những ảnh hưởng khác nhau đối với người thân và yêu cầu cách ly khác nhau:

  • Nếu bệnh nhân được xạ trị bên ngoài, sử dụng năng lượng bức xạ để chiếu vào vùng xạ: những bệnh nhân thuộc nhóm này không phải nguồn bức xạ nên không cần phải cách ly với những người xung quanh.
  • Nếu bệnh nhân được xạ trị áp sát hoặc sử dụng các loại thuốc phóng xạ qua đường tiêm, đường uống thì những bệnh nhân này là nguồn phóng xạ và cần cách ly với những người xung quanh. Những bệnh nhân này thường sẽ cần cách ly tại bệnh viện một thời gian, sau khi được đánh giá là an toàn thì mới cho người khác tiếp xúc. Đặc biệt cần cách ly phụ nữ đang mang thai và trẻ nhỏ với những bệnh nhân nhóm này.

Hầu hết các bệnh viện không cho phụ nữ có thai hoặc trẻ nhỏ hơn 18 tuổi được thăm những bệnh nhân mang nguồn phóng xạ, ngoài ra khách đến thăm sẽ phải ngồi xa ít nhất 1,8m trong khoảng thời gian giới hạn 10-30 phút mỗi ngày.

Các tác dụng phụ của xạ trị

Rụng tóc

xa-tri-xong-co-phai-cach-ly-khong

Điều này có thể giải thích là do phương pháp xạ trị làm hủy hoại tế bào nhanh chóng, trong đó có chân tóc khiến tóc bị rụng. Tình trạng này có thể kéo dài trong 2-3 tuần sau lần xạ trị đầu tiên.

Mệt mỏi

Gan giữ chức năng trao đổi chất và thải độc. Khi máu chứa độc tố do xạ trị sẽ làm gan hoạt động kém hiệu quả, hạn chế việc máu vận chuyển oxy, dinh dưỡng tạo năng lượng. Kết quả là người bệnh sẽ mệt mỏi liên tục.

Sự thay đổi về da

Các biểu hiện trên da xuất hiện khi xạ trị gồm khô, ngứa, phát ban, đỏ, sẫm màu, phồng rộp, nứt… do tác dụng của phóng xạ trên các tế bào sản xuất sắc tố của da. Có thể cải thiện bằng cách làm ẩm da bằng dầu lô hội, lanolin hoặc vitamin E.

Ảnh hưởng đến miệng và họng

Viêm miệng, làm khô miệng và mất vị giác có thể là do phóng xạ làm tổn thương các tuyến nước bọt và các nhú vị giác bên trong miệng. Những tác dụng phụ này có thể hết sau khi kết thúc điều trị, nhưng trong một số trường hợp, chúng có thể tồn tại vĩnh viễn.

Ảnh hưởng đến não

Xạ trị trên một phạm vi lớn trong não đôi khi có thể gây thay đổi chức năng não có thể dẫn đến mất trí nhớ, giảm ham muốn tình dục hoặc thích ứng kém với khí hậu lạnh. Người bệnh cũng có thể gặp những triệu chứng như buồn nôn, loạng choạng, thay đổi thị giác. Thông thường những triệu chứng này chỉ là thứ yếu nếu so với những triệu chứng gây ra bởi u não, nhưng chúng có thể gây phiền phức ảnh hưởng đến chất lượng sinh hoạt hằng ngày.

Ảnh hưởng đến phổi

Khi xạ trị ở ngực, phổi có thể bị ảnh hưởng. Thay đổi sớm có thể gặp là giảm lượng surfactant, là một chất của phổi giúp đường dẫn khí được mở thông thoáng. Giảm surfactant làm cho phổi không thể nở ra hết mức được gây thở ngắn hoặc ho. Tùy thuộc vào vị trí xạ trị, một số bệnh nhân còn có thể thấy khó nuốt. Ngoài ra xơ hóa phổi cũng là một tác dụng phụ nếu có một vùng lớn ở phổi tiếp xúc với phóng xạ.

Ảnh hưởng đến ống tiêu hóa

Xạ trị ở ngực và bụng có thể gây phù nề và viêm thực quản, dạ dày hoặc ruột gây ra các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn, hoặc tiêu chảy.

Ảnh hưởng đến cơ quan sinh dục

Xạ trị dẫn đến giảm khả năng sinh sản, giảm chức năng tình dục ở cả nam và nữ giới.

Biện pháp giảm tác dụng phụ của xạ trị, nâng cao sức đề kháng và hỗ trợ điều trị ung thư hiệu quả

 

Nguồn: https://kingfucoidan.vn